21/1/07
Comments:
<< Home
Uỷ Ban Nhân Quyền Việt Nam (ở trong nước) vừa công bố “Báo cáo tình hình Nhân quyền Việt Nam tháng 11.2006”, trong đó ghi nhận rằng “tháng 11.2006 được gọi là “tháng đen tối về nhân quyền” của chính quyền cộng sản Việt Nam”. Thế mà người viết bài này lại nói đến chuyện mùa xuân Dân tộc đang ló hiện xa xa thì có vẻ như là “trái khoáy”.
Nhưng không! Xin bạn đọc nhớ lại tình hình phong trào đấu tranh cho dân chủ vài năm trước và nhìn rõ thực trạng phong trào năm nay thì chắc các bạn sẽ chia sẻ niềm vui và tinh thần lạc quan này của người viết.
Có lẽ không mấy ai quên cái không khí bức bối của vài năm trước, đã làm nhiều người thiết tha đến tự do dân chủ phải lo buồn khi thấy những mâu thuẫn nặng nề giữa những “con chim đầu đàn” của phong trào trong nước (1). Không ít người tỏ vẻ bi quan, cảm thấy dường như là bế tắc. Một số hỏi ý kiến chúng tôi, và chúng tôi đã trả lời là: rắc rối thật, nhưng tin chắc rằng mọi việc đâu sẽ vào đấy, các chiến sĩ dân chủ đi tiên phong đã có công gieo hạt giống thì rồi đây những mầm non sẽ vươn lên, lớp trẻ sẽ lao vào cuộc đấu tranh, sẽ xuất hiện nhiều kiểu kết hợp mới hơn, nhiều sáng kiến mạnh dạn hơn, do đó nhấn chìm những mâu thuẫn nội bộ xuống dưới (tuy chúng vẫn còn tồn tại) và phong trào lại vẫn sẽ cứ tiếp tục vươn lên. Mà đúng là như vậy. Xin bạn đọc cứ xét đoán điều đó qua thực tế năm 2006.
Những người cùng khổ đã đứng lên
Đặc điểm nổi bật nhất của phong trào đấu tranh năm nay chính là nó xuất phát từ bên dưới, từ dân chúng, từ những con người bình thường, cùng khổ, nhẫn nhục, ngoan ngoãn và sợ sệt nhất, ngày nay đã tỉnh thức, đứng thẳng người lên, mạnh dạn cất cao tiếng nói của mình. Và tiếng nói đó không chỉ là những “đơn xin”, những “yêu cầu” , mà đã là những “yêu sách”, những “điều kiện”, những “đòi hỏi” khá “thẳng thừng” đưa ra trực tiếp cho giới cầm quyền. Thái độ quyết liệt đó của công nhân lao động và nông dân còn biểu hiện bằng những cuộc đấu tranh mạnh mẽ với hình thức biểu tình, đình công, những đoàn người rầm rập kéo nhau đi khiếu kiện...
Thật vậy! Công nhân lao động ở nước ta đã tưng bừng mở đầu năm 2006 với cao trào biểu tình, đình công rầm rộ chưa từng thấy trong suốt 60 năm thống trị của ĐCS. Ngay từ cuối năm 2005 đầu năm 2006, công nhân lao động ở các doanh nghiệp có đầu tư nước ngoài đã biểu tình, đình công để đòi tăng lương. Lúc đầu phong trào đó lôi cuốn mấy chục ngàn người ở khu vực Sài Gòn, Bình Dương, Biên Hòa, rồi toả rộng ra khắp miền Nam, lan nhanh đến miền Trung và miền Bắc thu hút trên một trăm bốn mươi ngàn người lao động trong cả nước. Qua cuộc đấu tranh này, cái mặt nạ của kẻ cầm quyền, tức là ĐCS và chính quyền CS, mạo danh là đảng, chính quyền của công nhân lao động, đã bị đánh rơi, để lòi ra chân tướng kẻ tay sai của giới chủ nhân nước ngoài, ngăn cản công nhân lao động đấu tranh cho quyền lợi của mình, thậm chí còn đàn áp tàn tệ và bắt bớ công nhân đấu tranh.
Cao trào đấu tranh này đến tháng 3 đã dịu xuống, nhưng dư âm của nó vẫn còn vang dội, nhiều cuộc đình công lẻ tẻ xảy ra suốt năm, kể cả ở các xí nghiệp quốc doanh. Gần đây, ngày 9.12, 3500 công nhân (95% là nữ) của Cty cổ phần giày Đông Anh (huyện Đông Anh, Hà Nội) đã đình công đòi tăng lương, giảm giờ làm việc.
Có người nói ý thức của công nhân lao động mới chỉ ở tầm mức đấu tranh kinh tế, mới chỉ nhắm vào giới chủ nhân, nhất là chủ nhân nước ngoài, chứ chưa nâng lên đến mức giác ngộ chính trị. Thế thì xin mời bạn đọc nhớ lại một sự kiện “động trời” khác diễn ra ngay trong cao trào đình công để thấy rõ ý thức chính trị của công nhân, đa phần xuất thân từ nông dân, đã nâng lên một bậc mới. Ngày 18.2, 11 nam nữ công nhân bình thường, đại diện cho anh chị em lao động ở sáu khu công nghiệp, chế xuất tại miền Nam và miền Trung, có ghi tên tuổi, địa chỉ nơi làm việc đàng hoàng, đã gửi lên Tổng bí thư ĐCSVN Nông Đức Mạnh bản “Yêu sách 8 điểm của công nhân đòi quyền lao động”. Bằng lời lẽ “thẳng thừng”, anh chị em đã vạch trần thảm trạng của công nhân và nông dân sau năm 1975 dưới sự thống trị của Đảng. Xin trích nguyên văn vài đoạn:
“.... Trong khi chúng tôi có tiền dư thóc để, thì chúng tôi bị lấy nhà và bị đuổi đi vùng sâu nước độc để khai phá đất hoang làm ăn. Do những cơn sốt rét vàng da, có những gia đình chết phân nửa, có những gia đình phải chết hết. Khi trở về thành phố thì nhà cao cửa rộng, ruộng vườn của mình thì bị cán bộ đảng viên thu sạch. Điều này chúng tôi có nói sai đâu. Những villa nhà lầu hiện nay là nhà của đảng viên, thì thử hỏi cha ông của mấy ông này mua nhà đất từ thời nào để lại cho mấy ông đảng viên này, nếu không phải cướp của chúng tôi thì từ đâu mà có. Cuộc đời chúng tôi còn sống thì vẫn còn bị cướp. Đời cha tôi bị cướp, đời tôi cũng bị cướp. Những gia đình chúng tôi lên vùng kinh tế mới khai hoang được vài ba mẫu đất làm ăn, cuộc sống chưa ổn định thì trò cướp bóc lại theo đuổi người dân nghèo chúng tôi, kế đến là chiêu thức kêu gọi đầu tư rước ngoại bang vào, lại tiếp tục lấy đất của chúng tôi” ... “Bằng nhiều chiêu thức gạt gẫm lừa bịp gian manh quỷ quyệt, trù dập vu khống chụp mũ. Mọi thủ đoạn lấy cho bằng được đất của chúng tôi. Thế thì chúng tôi, người nông dân mà không có ruộng cày, ruộng mình bị lấy trắng tay, lấy giữa ban ngày. Ông bà ta có câu “cướp đêm là giặc, cướp ngày quan tham!” Sự tính toán nham hiểm của Đảng, mà người dân chúng tôi sống không được mà chết cũng không xong...”
Sau những lời thống thiết đó, anh chị em “yêu cầu và đề xuất những điều kiện sau đây với Bộ Chính trị và TƯ ĐCSVN”:
“1. Trả lương cho chúng tôi theo đúng hợp đồng của nhà nước Việt Nam với các nhà đầu tư, thương gia nước ngoài có công ty xí nghiệp tại Việt Nam theo mức giá đồng USD thị trường.
2. Mức lương phải ngang bằng các công nhân các nước trong khu vực như Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc, Indonesia …
3. Dẹp bỏ Công đoàn do Đảng xây dựng đưa vào các công ty xí nghiệp.
4. Không được phát triển Đoàn, Đảng trong hệ thống công nhân chúng tôi, để rồi quay lại đàn áp chúng tôi. Vì chúng tôi chỉ là những người đi làm mướn làm thuê bình thường, không muốn tham gia chính trị, chúng tôi không muốn hệ thống độc tài độc quyền đeo đẳng chúng tôi, vì chúng tôi đã quá khổ rồi.
5. Chúng tôi có quyền tự hợp đồng lao động cá nhân và tập thể khi đã dẹp bỏ hệ thống công đoàn, vì tổ chức công đoàn không đem lại quyền lợi thiết thực cho chính người công nhân chúng tôi, mà chính họ lại ăn theo phần trăm sản xuất của chúng tôi, và mỗi khi chúng tôi muốn đòi hỏi quyền lợi chính đáng phải được sự đồng ý của công đoàn là phi lý.
6. Chúng tôi không phải đóng góp những khoản tiền như xoá đói giảm nghèo và các loại tiền do công đoàn phát động và trừ thẳng vào lương của chúng tôi như trước đây đã có.
7. Chúng tôi phải được quyền lợi như: bảo hiểm y tế, tiền lương hưu sau khi hết độ tuổi lao động, bảo hiểm tai nạn lao động rủi ro…
8. Chúng tôi có quyền hội họp riêng tư, có quyền lập hội, gây quỹ, có quyền đấu tranh, có quyền đình công đòi hỏi các quyền lợi chính đáng, phù hợp mức lương, tương xứng với công sức lao động... ”
Song song với phong trào đấu tranh của công nhân lao động là phong trào khiếu kiện của “dân oan”, chủ yếu là của nông dân, một phong trào đấu tranh bền bỉ, dai dẳng hàng mấy thập niên, đến năm 2006 lại bột phát quyết liệt hơn nữa. Nhiều đoàn dân oan từ các tỉnh khắp nước kéo về Hà Nội, Sài Gòn để đòi lại đất đai, nhà cửa bị bọn “cường hào ác bá đỏ” cưỡng chiếm. Nổi bật nhất là cuộc đấu tranh của hàng ngàn dân ba xã huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên kéo lên Hà Nội đến trước trụ sở Quốc hội phản đối việc lấy đất đai của họ. Nhiều đại biểu dân oan đã liên kết với những nhà đấu tranh dân chủ trong nước là những người sẵn lòng đưa tay giúp đỡ họ. Có những nhà dân chủ được gọi là “người của dân oan”, như nhà văn nữ Trần Khải Thanh Thuỷ, đã đứng ra sáng lập “Hội Dân Oan” ngày 10.12 vừa qua.
Đã qua rồi cái thời yêu cầu và thỉnh nguyện...
Đối với nhiều nhà đấu tranh cho dân chủ, giai đoạn những “thư đề nghị”, “yêu cầu” “thỉnh nguyện” hay “kiến nghị” lên ban lãnh đạo đảng và nhà nước dường như đã qua rồi, mà thay bằng những “lời kêu gọi”, “tuyên bố”, “tuyên ngôn” trực tiếp hướng tới dân chúng và những “kháng thư”, “tố cáo” đưa ra trước giới cầm quyền và công luận trong cũng như ngoài nước.
Tháng 3.2006, Hoà thượng Thích Quảng Độ, Viện trưởng Viện Hoá Đạo Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, ra “Lời kêu gọi cứu nguy công nhân và nhân dân lao động Việt Nam” với ba yêu sách cụ thể, trong đó có yêu sách “trả lại cho người công nhân quyền thành lập Công đoàn Tự do Việt Nam để bảo vệ quyền lợi đích thực cho nhân dân lao động, thoát ly sự kiềm tỏa và khống chế của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam của đảng”.
Ngày 19.3, nhóm 118 nhà đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền trong nước đã phát đi “Lời Kêu gọi cho Quyền Công nhân tại Việt Nam” với những yêu sách: “Cương quyết đòi hỏi nhà cầm quyền CS Việt Nam phải mau chóng sửa đổi luật lao động cho phù hợp với tiêu chuẩn văn minh và nhân quyền quốc tế; tạo điều kiện để các công nhân tự thành lập các Công đoàn có khả năng bênh vực quyền lợi chính đáng của mình thay cho Công đoàn công cụ tay sai tai mắt do chính Nhà cầm quyền CS Việt Nam đã dựng lên”... “phải cung cấp thông tin đầy đủ đồng thời trả tự do lập tức và vô điều kiện cho gần 100 công nhân đình công đang bị giam giữ bí mật”, ...“Cương quyết đòi hỏi nhà cầm quyền CS Việt Nam không được dùng bạo lực để đàn áp các cuộc đình công, không được sửa đổi luật lao động theo chiều hướng nhằm hoàn toàn qui kết các cuộc đình công chính đáng là vi phạm pháp luật”, ... “...phải thay đổi chính sách “xuất khẩu lao động” mà bao năm qua đã liên tục xúc phạm nặng nề nhân phẩm của chính công dân mình vì đã coi họ chỉ như một mặt hàng xuất khẩu, gây ra thảm nạn công nhân đi lao động nước ngoài đã và đang bị bóc lột bởi các công ty môi giới quốc nội và các công ty tuyển dụng ngoại quốc, bị đẩy vào kiếp nô lệ lao công hay nô lệ tình dục hết sức thê thảm ở xứ người...”.
Trên bình diện đấu tranh đòi các quyền tự do dân chủ thì nổi bật là “Lời Kêu gọi cho Quyền Tự do Thông tin Ngôn luận” ra ngày 20.2 của bốn vị Linh mục Công giáo là Têphanô Chân Tín, Phêrô Nguyễn Hữu Giải, Tađêô Nguyễn Văn Lý và Phêrô Phan Văn Lợi với tuyên bố đanh thép: “Chúng ta không sợ hãi nữa! Chúng tôi phải biết sự thật!”.
Ngày 6.4, nhóm 118 nhà đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền trong nước đã ra “Lời Kêu gọi cho Quyền thành lập và hoạt động đảng phái tại Việt Nam”, trong đó đòi “đảng và nhà cầm quyền CS Việt Nam trước hết phải lập tức hủy bỏ điều 4 Hiến pháp”, ...“phải phi đảng hóa quốc hội, tòa án, nhà nước, quân đội, công an, trường học, bệnh viện…”, đòi quyền tự do lập hội, lập đảng và kêu gọi “Đồng bào toàn quốc hãy bảo vệ, hỗ trợ và gia nhập các đảng tân lập phi cộng sản...”
Tuyên Ngôn 2006
Hai ngày sau, nhóm 118 nhà đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền lại tung ra bản “Tuyên Ngôn Tự Do Dân Chủ Cho Việt Nam 2006” (gọi tắt là Tuyên Ngôn 2006 hay Tuyên Ngôn 8406). Tuyên Ngôn lịch sử này đã được bình luận khá nhiều rồi, nên người viết chỉ nhấn mạnh một điều là trên 60 năm dưới chế độ độc tài toàn trị của ĐCSVN, chưa hề có một tuyên ngôn nào của phe dân chủ đối lập trong nước có đường lối rõ ràng, mạnh dạn như vậy, và được sự ủng hộ nhiệt liệt như vậy của nhiều người yêu nước ở quốc nội và hải ngoại cũng như có tiếng vang rộng trên trường quôc tế. Tám tháng sau khi ra đời được, Tuyên Ngôn 2006 đã có 2134 người ký tên với danh tính, địa chỉ rõ ràng ở khắp các tỉnh thành trong cả nước. Đó là niềm vui lớn của những người dân chủ và nói chung của những ai thiết tha đến công cuộc dân chủ hoá Đất nước.
“Mạnh dạn xé rào”
Điều đáng ghi nhận nữa là phong trào dân chủ trong nước đã tiến đến giai đoạn mới mà năm sáu năm trước đây chúng tôi đã có dịp nói đến và cổ vũ, tức là “mạnh dạn xé rào” – hành động bất chấp những cản ngăn phi pháp bằng những “luật pháp” vi hiến của kẻ cầm quyền. Việc “xé rào” rất mạnh là tờ bán nguyệt san “Tự Do Ngôn Luận” do Linh mục Têphanô Chân Tín làm chủ nhiệm ra số đầu tiên vào ngày 15.4. Ban biên tập dựa vào Hiến pháp hiện hành mà ra báo không phải xin phép. Ban biên tập tuyên bố rõ “ước vọng và xác tín rằng “Sự thật sẽ giải thoát chúng ta”, giải thoát chúng ta khỏi đám mây đen của mù quáng vô tri, khỏi bức tường ngăn chặn sự thật và bưng bít thông tin của ý thức hệ độc tôn Mác-xít, khỏi ngục tù giam nhốt tim óc của chế độ độc tài cộng sản, khỏi gông cùm sợ hãi của một bộ máy cầm quyền... ”. Tính đến ngày 15.12, báo “Tự Do Ngôn Luận” ra được 17 số dưới hình thức báo in và báo điện tử. Số lượng bản in do các cảm tình viên photocopy cũng đã nhân lên tới nhiều ngàn. Đây là một cố gắng rất lớn của Ban biên tập cũng như của các cảm tình viên đầy lòng quả cảm đã vượt qua bao khó khăn để làm được việc này.
Tiếp đến nhà văn Hoàng Tiến cùng với bốn trí thức Hà thành định ra tập san “Tự Do Dân Chủ” vào ngày 15.8, nhưng bị công an phá vỡ kế hoạch. Tuy nhiên, báo “Tự Do Dân Chủ” điện tử đã xuất hiện trên mạng ngày 2.9. Rồi đến ngày 15.9, tờ bán nguyệt san “Tổ Quốc” đã xuất hiện do những cây bút trong nước cộng tác với một số cây bút ngoài nước. Đến nay, báo ra được 7 số. Một số nhân sĩ nổi tiếng trong nước đã góp bài, như đại tá Đặng Văn Việt, Luật sư Trần Lâm, đại tá Phạm Quế Dương, tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang... Nhiều cây bút trẻ cũng đã tham gia tích cực, góp phần làm cho tờ báo ngày thêm sinh động.
Các tổ chức đã “xé rào” xuất hiện công khai
Hành động “xé rào” gan dạ nữa của các nhà dân chủ là việc cho ra đời các tổ chức, các tập hợp, các liên minh, các đảng dân chủ ngay từ trong nước mà không cần xin phép.
Đầu tháng 5, các bạn trẻ du học sinh đã cùng một số sinh viên, học sinh trong nước thành lập Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ. Ngay sau khi ra đời, Tập Hợp đã có những hoạt động độc đáo và ngoạn mục. Đáng hoan nghênh là những cố gắng của Nguyễn Tiến Trung và Hoàng Lan để gặp Tổng thống Hoa Kỳ George Bush và giới thân cận của ông nhằm nói lên tiếng nói của thanh niên Việt Nam về thực trạng Đất nước. Rồi trước ngày Hội nghị APEC, Nguyễn Tiến Trung lại bay qua Canada gặp Thủ tướng Stephen Harper và chính giới Canada, trình bày tình hình thực tế ở Việt Nam, đề đạt những thỉnh cầu bức xúc về nhân quyền. Lần tiếp xúc đó của Trung cùng với cuộc vận động tích cực của Cộng đồng người Việt tại Canada đã đem lại kết quả là trong cuộc gặp gỡ chính thức giữa Thủ tướng Stephen Harper với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, ông Harper đã đặt thẳng vấn đề nhân quyền tại nước ta với ông Dũng, đặc biệt nhấn mạnh trường hợp nhà báo Nguyễn Vũ Bình, bị bắt giam từ tháng 9.2002 vì đã đòi lập Đảng Dân chủ Tự do và đưa bản điều trần về tình hình nhân quyền ở Việt Nam trước Quốc hội Hoa Kỳ. Đây là những thành công hi hữu mà Tập Hợp đã làm được.
Chính đảng công khai xuất hiện sớm nhất trong nước là Đảng Dân Chủ Việt Nam, được ông Hoàng Minh Chính, với tư cách cựu Tổng thư ký của đảng cũ (là đảng đã từng tuyên bố tự giải tán theo lệnh của ĐCS sau năm 1975), tuyên bố phục hoạt đảng này vào ngày 1.6. Có nhiều ý kiến cho rằng lẽ ra ông Chính nên thành lập một đảng dân chủ mới, hơn là phục hoạt một tổ chức bù nhìn của ĐCS. Tuy nhiên, phải công bằng nhận rằng về thực chất ông Chính đã cho ra đời một Đảng Dân Chủ mới của Thế kỷ 21, với cương lĩnh và điều lệ hoàn toàn khác.
Tiếp đến, đầu tháng 9, Đảng Thăng Tiến Việt Nam đã tuyên bố thành lập với cương lĩnh đấu tranh bất bạo động cho một nền dân chủ đa nguyên. Và đến trung tuần tháng 10, sau một cuộc vận động lâu dài và vất vả, Liên Minh Dân Chủ Nhân Quyền Việt Nam đã thành lập với đại diện nhiều tổ chức trong và ngoài nước. Riêng về trong nước thì có đại diện Cao Trào Nhân Bản của Bác sĩ Nguyễn Đan Quế, Đảng Dân Chủ Tự Do, Đảng Thăng Tiến, Khối 8406 thay mặt cho những người dân chủ đã ký tên dưới Tuyên Ngôn 2006, đại diện của Giáo Hội Trung Ương Phật Giáo Hoà Hảo Thuần Tuý ... Đây là cố gắng lớn để tập hợp mọi lực lượng đấu tranh cho dân chủ vào một mặt trận thống nhất. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, một số nhân sĩ và tổ chức khác chưa tham gia, nên tính đại diện của Liên Minh vẫn còn bị hạn chế nhiều. Dù vậy, cứ nhìn vào thành phần Ban cố vấn 14 người cũng đủ thấy Liên Minh đã tập hợp được khá nhiều nhân sĩ, trí thức, chiến sĩ dân chủ và các vị tu hành có tên tuổi và đáng kính.
Cuối tháng 10, Công Đoàn Độc Lập Việt Nam và Hiệp Hội Đoàn Kết Công-Nông Việt Nam đã ra đời với sứ mệnh đấu tranh để chống ách áp bức bóc lột và bảo vệ quyền lợi công nhân và người lao động. Đây là những sự kiện rất mới trong sinh hoạt chính trị của nước ta dưới chế độ độc tài toàn trị. ĐCS hoảng sợ sự đoàn kết công nông sẽ là một lực lượng vô cùng to lớn. Vì thế đòn đánh giáng xuống mạnh nhất ĐCS nhắm vào nhóm bốn sáng lập viên của Hiệp Hội Đoàn Kết Công-Nông Việt Nam. Công an đã bắt họ, thậm chí bắt cả hai trẻ nhỏ là em của một trong những thành viên Ban đại diện để bức cung.
Tiếp đến, Hội Ái Hữu Tù Nhân Chính Trị Việt Nam tuyên bố thành lập do Thượng Toạ Thích Thiện Minh làm Hội trưởng. Hội Ái Hữu Tù Nhân Chính Trị cũng như Hội Dân Oan đã nói ở trên, sẽ là những tổ chức có khả năng thu hút đông đảo thành viên vừa có ý thức chính trị lại vừa có tinh thần đấu tranh.
Nhân Ngày quốc tế Nhân quyền (10.12), Uỷ Ban Nhân Quyền Việt Nam đã thành lập với bảy người trong Ban điều hành. Uỷ Ban bắt tay ngay vào việc, kịp thời tố cáo những hành động vi phạm nhân quyền trong ngày hôm đó, cũng như đã tổng kết một tháng vừa qua chà đạp nhân quyền nghiêm trọng của kẻ cầm quyền.
Cần thấy rõ là tất cả những tổ chức nói trên đều mới ra đời trong điều kiện cực kỳ khó khăn, nên khả năng thâm nhập vào quần chúng đông đảo còn rất hạn chế, số thành viên còn ít. Sau khi có cương lĩnh, điều lệ thì còn phải đợi một thời gian các ban điều hành mới có thể triển khai công việc để đi sâu và bám sát vào quần chúng được. Đây là cả một quá trình phấn đấu cực kỳ gay go, đòi hỏi những cố gắng lớn lao của những người “đứng mũi chịu sào” (2).
Một sự kiện nổi bật làm nức lòng mọi người Việt Nam yêu nước và dân chủ, nhất là những người đấu tranh cho quyền tự do tín ngưỡng thuộc các tôn giáo đang bị đè nén trong cả nước, là hồi tháng 9 Hoà thượng Thích Quảng Độ đã được tặng thưởng Giải Rafto sáng giá của Na Uy với lời xác nhận Hoà thượng “là một trong những người Việt Nam lỗi lạc nhất suốt ba mươi năm qua đã không ngừng bảo vệ dân chủ, tự do tôn giáo và nhân quyền” ...“và trở thành biểu tượng cho phong trào dân chủ đang bùng lên trên toàn quốc” (3). Đây là niềm tự hào chung của cả Dân tộc, chỉ có những kẻ chống lại Dân tộc mới dám cất giọng phản đối mà thôi!
Chỗ dựa của phong trào trong nước
Một điều không thể bỏ qua là sự cố gắng rất lớn của những người dân chủ ở ngoài nước để động viên Cộng đồng người Việt hải ngoại hỗ trợ về mặt tinh thần cũng như vật chất cho phong trào đấu tranh trong nước bằng muôn vàn hình thức cực kỳ đa dạng – từ hoạt động của báo chí, các đài phát thanh, các websites, từ việc vận động chính giới các nước và dư luận quốc tế, từ việc tổ chức biểu tình, đến việc yểm trợ cho Tuyên Ngôn 2006, việc quyên góp giúp đỡ cho các tổ chức và cá nhân những người đấu tranh, cho tù nhân chính trị, cho thương phế binh, cho nạn nhân bão lụt, v.v. và v.v... Hiệp đồng đấu tranh giữa trong và ngoài đã chặt chẽ và hữu hiệu hơn trước rõ rệt. Nhiều tổ chức đã làm tốt việc phối hợp hoạt động này, như Uỷ Ban Bảo Vệ Quyên Làm Người Việt Nam ở Paris, Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam, Uỷ Ban Bảo Vệ Quyền Lao Động Việt Nam, sau đổi thành Uỷ Ban Bảo Vệ Người Lao Động Việt Nam, v.v... Hội Nghị Warszawa 2006 cuối tháng 10 đã đánh dấu một bước mới trong việc kết hợp phong trào trong và ngoài nước.
Tóm lại, trong năm qua, Cộng đồng người Việt hải ngoại thật xứng đáng là chỗ dựa vững chắc của phong trào dân chủ trong nước.
Đoàn kết, tin tưởng, kiên cường và cảnh giác
Như vậy là phong trào đấu tranh ôn hoà, bất bạo động cho tự do dân chủ ở nước ta trong năm 2006 đã chuyển lên một cấp độ mới, có tính quần chúng, tính tổ chức, tính tích cực tiến công hơn trước, đang tạo nên một viễn cảnh đầy hứa hẹn. Tình hình đó làm cho chúng ta lạc quan và tin tưởng rất nhiều.
Phong trào dân chủ cũng đang tác động mạnh đến ĐCS, làm cho hàng ngũ Đảng ngày càng phân hoá, đảng viên bình thường càng chán nản, giới lãnh đạo càng chia rẽ, và trong tương lai có thể diễn ra những đột biến bất ngờ. Trong lúc đó, do xu hướng toàn cầu hoá không gì ngăn cản được, do sự phát triển mạnh mẽ của ngành tin học, nhóm lãnh đạo độc tài toàn trị thực hành chính sách ngu dân, bưng bít thông tin đang càng ngày bất lực không còn “quản lý thông tin” (từ ngữ của kẻ cầm quyền) được nữa. Mà một khi thông tin đã bị “tháo khoán” thì người dân càng có kiến thức rộng hơn, càng ý thức được quyền lợi của mình, càng chán ghét cái chế độ toàn trị hiện tồn, càng có quyết tâm đấu tranh cho tự do dân chủ, còn những đảng viên có lương tâm càng chóng thức tỉnh để chân thành đứng vào mặt trận nhân dân đấu tranh cho một nền dân chủ đích thực, nền dân chủ đa nguyên chống lại thiểu số độc tài toàn trị. Tình thế mới sẽ tạo thêm nhiều thuận lợi cho phong trào dân chủ.
Tuy nhiên, những người dân chủ cần chuẩn bị cho những cuộc chiến đấu mới vô cùng gian nan, vì cái nhóm thiểu số độc tài toàn trị hiện nay không dễ gì buông bỏ quyền lực và quyền lợi của chúng. Các cuộc đàn áp khủng bố sẽ khốc liệt hơn, các “độc chiêu” sẽ thâm hiểm, bỉ ổi và dã man hơn. Nhưng bài bản của chúng để đánh phá phong trào vẫn là “muôn thuở”, không ra ngoài những mánh khoé “hạ đẳng”, như giam hãm các chiến sĩ dân chủ trong nhà tù, bệnh viện tâm thần để huỷ hoại cơ thể và ý chí họ, tạo ra những tổ chức “cuội”, luồn lọt chui vào hàng ngũ các tổ chức dân chủ để phá từ trong, xuyên tạc, vu khống, tung thư nặc danh, tung tin đồn nhảm để “làm nhiễu thông tin”, hạ uy tín những người dân chủ, gieo hoang mang, gây nghi ngờ và chia rẽ hàng ngũ dân chủ... Nhưng một điều chắc chắn là tất cả những hành động đánh phá đó, dù thâm độc, man rợ đến đâu cũng không thể nào đè bẹp được phong trào dân chủ đang khởi sắc của chúng ta.
Tất cả những điều nói trên đều báo hiệu một mùa xuân mới của Dân tộc. Nhưng mùa xuân đó chỉ mới ló hiện xa xa. Nghĩa là tất cả chúng ta – những người con của Tổ quốc – phải phấn đấu nhiều hơn nữa, phải vượt qua nhiều gian truân hơn nữa làm cho mùa xuân tươi thắm đó đến sớm hơn để cứu Đất nước và Dân tộc ra khỏi ngục tù của chế độ độc tài toàn trị.
Xin mỗi chiến sĩ dân chủ trong và ngoài nước hãy tâm niệm điều này: đoàn kết, tin tưởng, kiên cường và cảnh giác! Đó là những yếu tố thành công, để mùa xuân Dân tộc sớm đến với mọi nhà.
Moskva 20.12.2006
Nguyễn Minh Cần
-----------------
1. Sau này, thấy rõ là bọn mật vụ đã gây ra sự chia rẽ vừa qua giữa một số nhà dân chủ trong nước. Nếu những người dân chủ không cảnh giác thì sẽ còn tiếp tục bị đánh lừa nữa.
2. Trong phần này, xin chỉ nói đến những chính đảng và tổ chức công khai, có địa chỉ rõ.
3. Trích từ Diễn văn trao Giải Rafto năm 2006 của Chủ tịch Hội Đồng Sáng Hội Rafto (4.11.2006).
Đăng nhận xét
Nhưng không! Xin bạn đọc nhớ lại tình hình phong trào đấu tranh cho dân chủ vài năm trước và nhìn rõ thực trạng phong trào năm nay thì chắc các bạn sẽ chia sẻ niềm vui và tinh thần lạc quan này của người viết.
Có lẽ không mấy ai quên cái không khí bức bối của vài năm trước, đã làm nhiều người thiết tha đến tự do dân chủ phải lo buồn khi thấy những mâu thuẫn nặng nề giữa những “con chim đầu đàn” của phong trào trong nước (1). Không ít người tỏ vẻ bi quan, cảm thấy dường như là bế tắc. Một số hỏi ý kiến chúng tôi, và chúng tôi đã trả lời là: rắc rối thật, nhưng tin chắc rằng mọi việc đâu sẽ vào đấy, các chiến sĩ dân chủ đi tiên phong đã có công gieo hạt giống thì rồi đây những mầm non sẽ vươn lên, lớp trẻ sẽ lao vào cuộc đấu tranh, sẽ xuất hiện nhiều kiểu kết hợp mới hơn, nhiều sáng kiến mạnh dạn hơn, do đó nhấn chìm những mâu thuẫn nội bộ xuống dưới (tuy chúng vẫn còn tồn tại) và phong trào lại vẫn sẽ cứ tiếp tục vươn lên. Mà đúng là như vậy. Xin bạn đọc cứ xét đoán điều đó qua thực tế năm 2006.
Những người cùng khổ đã đứng lên
Đặc điểm nổi bật nhất của phong trào đấu tranh năm nay chính là nó xuất phát từ bên dưới, từ dân chúng, từ những con người bình thường, cùng khổ, nhẫn nhục, ngoan ngoãn và sợ sệt nhất, ngày nay đã tỉnh thức, đứng thẳng người lên, mạnh dạn cất cao tiếng nói của mình. Và tiếng nói đó không chỉ là những “đơn xin”, những “yêu cầu” , mà đã là những “yêu sách”, những “điều kiện”, những “đòi hỏi” khá “thẳng thừng” đưa ra trực tiếp cho giới cầm quyền. Thái độ quyết liệt đó của công nhân lao động và nông dân còn biểu hiện bằng những cuộc đấu tranh mạnh mẽ với hình thức biểu tình, đình công, những đoàn người rầm rập kéo nhau đi khiếu kiện...
Thật vậy! Công nhân lao động ở nước ta đã tưng bừng mở đầu năm 2006 với cao trào biểu tình, đình công rầm rộ chưa từng thấy trong suốt 60 năm thống trị của ĐCS. Ngay từ cuối năm 2005 đầu năm 2006, công nhân lao động ở các doanh nghiệp có đầu tư nước ngoài đã biểu tình, đình công để đòi tăng lương. Lúc đầu phong trào đó lôi cuốn mấy chục ngàn người ở khu vực Sài Gòn, Bình Dương, Biên Hòa, rồi toả rộng ra khắp miền Nam, lan nhanh đến miền Trung và miền Bắc thu hút trên một trăm bốn mươi ngàn người lao động trong cả nước. Qua cuộc đấu tranh này, cái mặt nạ của kẻ cầm quyền, tức là ĐCS và chính quyền CS, mạo danh là đảng, chính quyền của công nhân lao động, đã bị đánh rơi, để lòi ra chân tướng kẻ tay sai của giới chủ nhân nước ngoài, ngăn cản công nhân lao động đấu tranh cho quyền lợi của mình, thậm chí còn đàn áp tàn tệ và bắt bớ công nhân đấu tranh.
Cao trào đấu tranh này đến tháng 3 đã dịu xuống, nhưng dư âm của nó vẫn còn vang dội, nhiều cuộc đình công lẻ tẻ xảy ra suốt năm, kể cả ở các xí nghiệp quốc doanh. Gần đây, ngày 9.12, 3500 công nhân (95% là nữ) của Cty cổ phần giày Đông Anh (huyện Đông Anh, Hà Nội) đã đình công đòi tăng lương, giảm giờ làm việc.
Có người nói ý thức của công nhân lao động mới chỉ ở tầm mức đấu tranh kinh tế, mới chỉ nhắm vào giới chủ nhân, nhất là chủ nhân nước ngoài, chứ chưa nâng lên đến mức giác ngộ chính trị. Thế thì xin mời bạn đọc nhớ lại một sự kiện “động trời” khác diễn ra ngay trong cao trào đình công để thấy rõ ý thức chính trị của công nhân, đa phần xuất thân từ nông dân, đã nâng lên một bậc mới. Ngày 18.2, 11 nam nữ công nhân bình thường, đại diện cho anh chị em lao động ở sáu khu công nghiệp, chế xuất tại miền Nam và miền Trung, có ghi tên tuổi, địa chỉ nơi làm việc đàng hoàng, đã gửi lên Tổng bí thư ĐCSVN Nông Đức Mạnh bản “Yêu sách 8 điểm của công nhân đòi quyền lao động”. Bằng lời lẽ “thẳng thừng”, anh chị em đã vạch trần thảm trạng của công nhân và nông dân sau năm 1975 dưới sự thống trị của Đảng. Xin trích nguyên văn vài đoạn:
“.... Trong khi chúng tôi có tiền dư thóc để, thì chúng tôi bị lấy nhà và bị đuổi đi vùng sâu nước độc để khai phá đất hoang làm ăn. Do những cơn sốt rét vàng da, có những gia đình chết phân nửa, có những gia đình phải chết hết. Khi trở về thành phố thì nhà cao cửa rộng, ruộng vườn của mình thì bị cán bộ đảng viên thu sạch. Điều này chúng tôi có nói sai đâu. Những villa nhà lầu hiện nay là nhà của đảng viên, thì thử hỏi cha ông của mấy ông này mua nhà đất từ thời nào để lại cho mấy ông đảng viên này, nếu không phải cướp của chúng tôi thì từ đâu mà có. Cuộc đời chúng tôi còn sống thì vẫn còn bị cướp. Đời cha tôi bị cướp, đời tôi cũng bị cướp. Những gia đình chúng tôi lên vùng kinh tế mới khai hoang được vài ba mẫu đất làm ăn, cuộc sống chưa ổn định thì trò cướp bóc lại theo đuổi người dân nghèo chúng tôi, kế đến là chiêu thức kêu gọi đầu tư rước ngoại bang vào, lại tiếp tục lấy đất của chúng tôi” ... “Bằng nhiều chiêu thức gạt gẫm lừa bịp gian manh quỷ quyệt, trù dập vu khống chụp mũ. Mọi thủ đoạn lấy cho bằng được đất của chúng tôi. Thế thì chúng tôi, người nông dân mà không có ruộng cày, ruộng mình bị lấy trắng tay, lấy giữa ban ngày. Ông bà ta có câu “cướp đêm là giặc, cướp ngày quan tham!” Sự tính toán nham hiểm của Đảng, mà người dân chúng tôi sống không được mà chết cũng không xong...”
Sau những lời thống thiết đó, anh chị em “yêu cầu và đề xuất những điều kiện sau đây với Bộ Chính trị và TƯ ĐCSVN”:
“1. Trả lương cho chúng tôi theo đúng hợp đồng của nhà nước Việt Nam với các nhà đầu tư, thương gia nước ngoài có công ty xí nghiệp tại Việt Nam theo mức giá đồng USD thị trường.
2. Mức lương phải ngang bằng các công nhân các nước trong khu vực như Singapore, Thái Lan, Hàn Quốc, Indonesia …
3. Dẹp bỏ Công đoàn do Đảng xây dựng đưa vào các công ty xí nghiệp.
4. Không được phát triển Đoàn, Đảng trong hệ thống công nhân chúng tôi, để rồi quay lại đàn áp chúng tôi. Vì chúng tôi chỉ là những người đi làm mướn làm thuê bình thường, không muốn tham gia chính trị, chúng tôi không muốn hệ thống độc tài độc quyền đeo đẳng chúng tôi, vì chúng tôi đã quá khổ rồi.
5. Chúng tôi có quyền tự hợp đồng lao động cá nhân và tập thể khi đã dẹp bỏ hệ thống công đoàn, vì tổ chức công đoàn không đem lại quyền lợi thiết thực cho chính người công nhân chúng tôi, mà chính họ lại ăn theo phần trăm sản xuất của chúng tôi, và mỗi khi chúng tôi muốn đòi hỏi quyền lợi chính đáng phải được sự đồng ý của công đoàn là phi lý.
6. Chúng tôi không phải đóng góp những khoản tiền như xoá đói giảm nghèo và các loại tiền do công đoàn phát động và trừ thẳng vào lương của chúng tôi như trước đây đã có.
7. Chúng tôi phải được quyền lợi như: bảo hiểm y tế, tiền lương hưu sau khi hết độ tuổi lao động, bảo hiểm tai nạn lao động rủi ro…
8. Chúng tôi có quyền hội họp riêng tư, có quyền lập hội, gây quỹ, có quyền đấu tranh, có quyền đình công đòi hỏi các quyền lợi chính đáng, phù hợp mức lương, tương xứng với công sức lao động... ”
Song song với phong trào đấu tranh của công nhân lao động là phong trào khiếu kiện của “dân oan”, chủ yếu là của nông dân, một phong trào đấu tranh bền bỉ, dai dẳng hàng mấy thập niên, đến năm 2006 lại bột phát quyết liệt hơn nữa. Nhiều đoàn dân oan từ các tỉnh khắp nước kéo về Hà Nội, Sài Gòn để đòi lại đất đai, nhà cửa bị bọn “cường hào ác bá đỏ” cưỡng chiếm. Nổi bật nhất là cuộc đấu tranh của hàng ngàn dân ba xã huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên kéo lên Hà Nội đến trước trụ sở Quốc hội phản đối việc lấy đất đai của họ. Nhiều đại biểu dân oan đã liên kết với những nhà đấu tranh dân chủ trong nước là những người sẵn lòng đưa tay giúp đỡ họ. Có những nhà dân chủ được gọi là “người của dân oan”, như nhà văn nữ Trần Khải Thanh Thuỷ, đã đứng ra sáng lập “Hội Dân Oan” ngày 10.12 vừa qua.
Đã qua rồi cái thời yêu cầu và thỉnh nguyện...
Đối với nhiều nhà đấu tranh cho dân chủ, giai đoạn những “thư đề nghị”, “yêu cầu” “thỉnh nguyện” hay “kiến nghị” lên ban lãnh đạo đảng và nhà nước dường như đã qua rồi, mà thay bằng những “lời kêu gọi”, “tuyên bố”, “tuyên ngôn” trực tiếp hướng tới dân chúng và những “kháng thư”, “tố cáo” đưa ra trước giới cầm quyền và công luận trong cũng như ngoài nước.
Tháng 3.2006, Hoà thượng Thích Quảng Độ, Viện trưởng Viện Hoá Đạo Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, ra “Lời kêu gọi cứu nguy công nhân và nhân dân lao động Việt Nam” với ba yêu sách cụ thể, trong đó có yêu sách “trả lại cho người công nhân quyền thành lập Công đoàn Tự do Việt Nam để bảo vệ quyền lợi đích thực cho nhân dân lao động, thoát ly sự kiềm tỏa và khống chế của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam của đảng”.
Ngày 19.3, nhóm 118 nhà đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền trong nước đã phát đi “Lời Kêu gọi cho Quyền Công nhân tại Việt Nam” với những yêu sách: “Cương quyết đòi hỏi nhà cầm quyền CS Việt Nam phải mau chóng sửa đổi luật lao động cho phù hợp với tiêu chuẩn văn minh và nhân quyền quốc tế; tạo điều kiện để các công nhân tự thành lập các Công đoàn có khả năng bênh vực quyền lợi chính đáng của mình thay cho Công đoàn công cụ tay sai tai mắt do chính Nhà cầm quyền CS Việt Nam đã dựng lên”... “phải cung cấp thông tin đầy đủ đồng thời trả tự do lập tức và vô điều kiện cho gần 100 công nhân đình công đang bị giam giữ bí mật”, ...“Cương quyết đòi hỏi nhà cầm quyền CS Việt Nam không được dùng bạo lực để đàn áp các cuộc đình công, không được sửa đổi luật lao động theo chiều hướng nhằm hoàn toàn qui kết các cuộc đình công chính đáng là vi phạm pháp luật”, ... “...phải thay đổi chính sách “xuất khẩu lao động” mà bao năm qua đã liên tục xúc phạm nặng nề nhân phẩm của chính công dân mình vì đã coi họ chỉ như một mặt hàng xuất khẩu, gây ra thảm nạn công nhân đi lao động nước ngoài đã và đang bị bóc lột bởi các công ty môi giới quốc nội và các công ty tuyển dụng ngoại quốc, bị đẩy vào kiếp nô lệ lao công hay nô lệ tình dục hết sức thê thảm ở xứ người...”.
Trên bình diện đấu tranh đòi các quyền tự do dân chủ thì nổi bật là “Lời Kêu gọi cho Quyền Tự do Thông tin Ngôn luận” ra ngày 20.2 của bốn vị Linh mục Công giáo là Têphanô Chân Tín, Phêrô Nguyễn Hữu Giải, Tađêô Nguyễn Văn Lý và Phêrô Phan Văn Lợi với tuyên bố đanh thép: “Chúng ta không sợ hãi nữa! Chúng tôi phải biết sự thật!”.
Ngày 6.4, nhóm 118 nhà đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền trong nước đã ra “Lời Kêu gọi cho Quyền thành lập và hoạt động đảng phái tại Việt Nam”, trong đó đòi “đảng và nhà cầm quyền CS Việt Nam trước hết phải lập tức hủy bỏ điều 4 Hiến pháp”, ...“phải phi đảng hóa quốc hội, tòa án, nhà nước, quân đội, công an, trường học, bệnh viện…”, đòi quyền tự do lập hội, lập đảng và kêu gọi “Đồng bào toàn quốc hãy bảo vệ, hỗ trợ và gia nhập các đảng tân lập phi cộng sản...”
Tuyên Ngôn 2006
Hai ngày sau, nhóm 118 nhà đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền lại tung ra bản “Tuyên Ngôn Tự Do Dân Chủ Cho Việt Nam 2006” (gọi tắt là Tuyên Ngôn 2006 hay Tuyên Ngôn 8406). Tuyên Ngôn lịch sử này đã được bình luận khá nhiều rồi, nên người viết chỉ nhấn mạnh một điều là trên 60 năm dưới chế độ độc tài toàn trị của ĐCSVN, chưa hề có một tuyên ngôn nào của phe dân chủ đối lập trong nước có đường lối rõ ràng, mạnh dạn như vậy, và được sự ủng hộ nhiệt liệt như vậy của nhiều người yêu nước ở quốc nội và hải ngoại cũng như có tiếng vang rộng trên trường quôc tế. Tám tháng sau khi ra đời được, Tuyên Ngôn 2006 đã có 2134 người ký tên với danh tính, địa chỉ rõ ràng ở khắp các tỉnh thành trong cả nước. Đó là niềm vui lớn của những người dân chủ và nói chung của những ai thiết tha đến công cuộc dân chủ hoá Đất nước.
“Mạnh dạn xé rào”
Điều đáng ghi nhận nữa là phong trào dân chủ trong nước đã tiến đến giai đoạn mới mà năm sáu năm trước đây chúng tôi đã có dịp nói đến và cổ vũ, tức là “mạnh dạn xé rào” – hành động bất chấp những cản ngăn phi pháp bằng những “luật pháp” vi hiến của kẻ cầm quyền. Việc “xé rào” rất mạnh là tờ bán nguyệt san “Tự Do Ngôn Luận” do Linh mục Têphanô Chân Tín làm chủ nhiệm ra số đầu tiên vào ngày 15.4. Ban biên tập dựa vào Hiến pháp hiện hành mà ra báo không phải xin phép. Ban biên tập tuyên bố rõ “ước vọng và xác tín rằng “Sự thật sẽ giải thoát chúng ta”, giải thoát chúng ta khỏi đám mây đen của mù quáng vô tri, khỏi bức tường ngăn chặn sự thật và bưng bít thông tin của ý thức hệ độc tôn Mác-xít, khỏi ngục tù giam nhốt tim óc của chế độ độc tài cộng sản, khỏi gông cùm sợ hãi của một bộ máy cầm quyền... ”. Tính đến ngày 15.12, báo “Tự Do Ngôn Luận” ra được 17 số dưới hình thức báo in và báo điện tử. Số lượng bản in do các cảm tình viên photocopy cũng đã nhân lên tới nhiều ngàn. Đây là một cố gắng rất lớn của Ban biên tập cũng như của các cảm tình viên đầy lòng quả cảm đã vượt qua bao khó khăn để làm được việc này.
Tiếp đến nhà văn Hoàng Tiến cùng với bốn trí thức Hà thành định ra tập san “Tự Do Dân Chủ” vào ngày 15.8, nhưng bị công an phá vỡ kế hoạch. Tuy nhiên, báo “Tự Do Dân Chủ” điện tử đã xuất hiện trên mạng ngày 2.9. Rồi đến ngày 15.9, tờ bán nguyệt san “Tổ Quốc” đã xuất hiện do những cây bút trong nước cộng tác với một số cây bút ngoài nước. Đến nay, báo ra được 7 số. Một số nhân sĩ nổi tiếng trong nước đã góp bài, như đại tá Đặng Văn Việt, Luật sư Trần Lâm, đại tá Phạm Quế Dương, tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang... Nhiều cây bút trẻ cũng đã tham gia tích cực, góp phần làm cho tờ báo ngày thêm sinh động.
Các tổ chức đã “xé rào” xuất hiện công khai
Hành động “xé rào” gan dạ nữa của các nhà dân chủ là việc cho ra đời các tổ chức, các tập hợp, các liên minh, các đảng dân chủ ngay từ trong nước mà không cần xin phép.
Đầu tháng 5, các bạn trẻ du học sinh đã cùng một số sinh viên, học sinh trong nước thành lập Tập Hợp Thanh Niên Dân Chủ. Ngay sau khi ra đời, Tập Hợp đã có những hoạt động độc đáo và ngoạn mục. Đáng hoan nghênh là những cố gắng của Nguyễn Tiến Trung và Hoàng Lan để gặp Tổng thống Hoa Kỳ George Bush và giới thân cận của ông nhằm nói lên tiếng nói của thanh niên Việt Nam về thực trạng Đất nước. Rồi trước ngày Hội nghị APEC, Nguyễn Tiến Trung lại bay qua Canada gặp Thủ tướng Stephen Harper và chính giới Canada, trình bày tình hình thực tế ở Việt Nam, đề đạt những thỉnh cầu bức xúc về nhân quyền. Lần tiếp xúc đó của Trung cùng với cuộc vận động tích cực của Cộng đồng người Việt tại Canada đã đem lại kết quả là trong cuộc gặp gỡ chính thức giữa Thủ tướng Stephen Harper với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, ông Harper đã đặt thẳng vấn đề nhân quyền tại nước ta với ông Dũng, đặc biệt nhấn mạnh trường hợp nhà báo Nguyễn Vũ Bình, bị bắt giam từ tháng 9.2002 vì đã đòi lập Đảng Dân chủ Tự do và đưa bản điều trần về tình hình nhân quyền ở Việt Nam trước Quốc hội Hoa Kỳ. Đây là những thành công hi hữu mà Tập Hợp đã làm được.
Chính đảng công khai xuất hiện sớm nhất trong nước là Đảng Dân Chủ Việt Nam, được ông Hoàng Minh Chính, với tư cách cựu Tổng thư ký của đảng cũ (là đảng đã từng tuyên bố tự giải tán theo lệnh của ĐCS sau năm 1975), tuyên bố phục hoạt đảng này vào ngày 1.6. Có nhiều ý kiến cho rằng lẽ ra ông Chính nên thành lập một đảng dân chủ mới, hơn là phục hoạt một tổ chức bù nhìn của ĐCS. Tuy nhiên, phải công bằng nhận rằng về thực chất ông Chính đã cho ra đời một Đảng Dân Chủ mới của Thế kỷ 21, với cương lĩnh và điều lệ hoàn toàn khác.
Tiếp đến, đầu tháng 9, Đảng Thăng Tiến Việt Nam đã tuyên bố thành lập với cương lĩnh đấu tranh bất bạo động cho một nền dân chủ đa nguyên. Và đến trung tuần tháng 10, sau một cuộc vận động lâu dài và vất vả, Liên Minh Dân Chủ Nhân Quyền Việt Nam đã thành lập với đại diện nhiều tổ chức trong và ngoài nước. Riêng về trong nước thì có đại diện Cao Trào Nhân Bản của Bác sĩ Nguyễn Đan Quế, Đảng Dân Chủ Tự Do, Đảng Thăng Tiến, Khối 8406 thay mặt cho những người dân chủ đã ký tên dưới Tuyên Ngôn 2006, đại diện của Giáo Hội Trung Ương Phật Giáo Hoà Hảo Thuần Tuý ... Đây là cố gắng lớn để tập hợp mọi lực lượng đấu tranh cho dân chủ vào một mặt trận thống nhất. Tuy nhiên, vì nhiều lý do, một số nhân sĩ và tổ chức khác chưa tham gia, nên tính đại diện của Liên Minh vẫn còn bị hạn chế nhiều. Dù vậy, cứ nhìn vào thành phần Ban cố vấn 14 người cũng đủ thấy Liên Minh đã tập hợp được khá nhiều nhân sĩ, trí thức, chiến sĩ dân chủ và các vị tu hành có tên tuổi và đáng kính.
Cuối tháng 10, Công Đoàn Độc Lập Việt Nam và Hiệp Hội Đoàn Kết Công-Nông Việt Nam đã ra đời với sứ mệnh đấu tranh để chống ách áp bức bóc lột và bảo vệ quyền lợi công nhân và người lao động. Đây là những sự kiện rất mới trong sinh hoạt chính trị của nước ta dưới chế độ độc tài toàn trị. ĐCS hoảng sợ sự đoàn kết công nông sẽ là một lực lượng vô cùng to lớn. Vì thế đòn đánh giáng xuống mạnh nhất ĐCS nhắm vào nhóm bốn sáng lập viên của Hiệp Hội Đoàn Kết Công-Nông Việt Nam. Công an đã bắt họ, thậm chí bắt cả hai trẻ nhỏ là em của một trong những thành viên Ban đại diện để bức cung.
Tiếp đến, Hội Ái Hữu Tù Nhân Chính Trị Việt Nam tuyên bố thành lập do Thượng Toạ Thích Thiện Minh làm Hội trưởng. Hội Ái Hữu Tù Nhân Chính Trị cũng như Hội Dân Oan đã nói ở trên, sẽ là những tổ chức có khả năng thu hút đông đảo thành viên vừa có ý thức chính trị lại vừa có tinh thần đấu tranh.
Nhân Ngày quốc tế Nhân quyền (10.12), Uỷ Ban Nhân Quyền Việt Nam đã thành lập với bảy người trong Ban điều hành. Uỷ Ban bắt tay ngay vào việc, kịp thời tố cáo những hành động vi phạm nhân quyền trong ngày hôm đó, cũng như đã tổng kết một tháng vừa qua chà đạp nhân quyền nghiêm trọng của kẻ cầm quyền.
Cần thấy rõ là tất cả những tổ chức nói trên đều mới ra đời trong điều kiện cực kỳ khó khăn, nên khả năng thâm nhập vào quần chúng đông đảo còn rất hạn chế, số thành viên còn ít. Sau khi có cương lĩnh, điều lệ thì còn phải đợi một thời gian các ban điều hành mới có thể triển khai công việc để đi sâu và bám sát vào quần chúng được. Đây là cả một quá trình phấn đấu cực kỳ gay go, đòi hỏi những cố gắng lớn lao của những người “đứng mũi chịu sào” (2).
Một sự kiện nổi bật làm nức lòng mọi người Việt Nam yêu nước và dân chủ, nhất là những người đấu tranh cho quyền tự do tín ngưỡng thuộc các tôn giáo đang bị đè nén trong cả nước, là hồi tháng 9 Hoà thượng Thích Quảng Độ đã được tặng thưởng Giải Rafto sáng giá của Na Uy với lời xác nhận Hoà thượng “là một trong những người Việt Nam lỗi lạc nhất suốt ba mươi năm qua đã không ngừng bảo vệ dân chủ, tự do tôn giáo và nhân quyền” ...“và trở thành biểu tượng cho phong trào dân chủ đang bùng lên trên toàn quốc” (3). Đây là niềm tự hào chung của cả Dân tộc, chỉ có những kẻ chống lại Dân tộc mới dám cất giọng phản đối mà thôi!
Chỗ dựa của phong trào trong nước
Một điều không thể bỏ qua là sự cố gắng rất lớn của những người dân chủ ở ngoài nước để động viên Cộng đồng người Việt hải ngoại hỗ trợ về mặt tinh thần cũng như vật chất cho phong trào đấu tranh trong nước bằng muôn vàn hình thức cực kỳ đa dạng – từ hoạt động của báo chí, các đài phát thanh, các websites, từ việc vận động chính giới các nước và dư luận quốc tế, từ việc tổ chức biểu tình, đến việc yểm trợ cho Tuyên Ngôn 2006, việc quyên góp giúp đỡ cho các tổ chức và cá nhân những người đấu tranh, cho tù nhân chính trị, cho thương phế binh, cho nạn nhân bão lụt, v.v. và v.v... Hiệp đồng đấu tranh giữa trong và ngoài đã chặt chẽ và hữu hiệu hơn trước rõ rệt. Nhiều tổ chức đã làm tốt việc phối hợp hoạt động này, như Uỷ Ban Bảo Vệ Quyên Làm Người Việt Nam ở Paris, Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam, Uỷ Ban Bảo Vệ Quyền Lao Động Việt Nam, sau đổi thành Uỷ Ban Bảo Vệ Người Lao Động Việt Nam, v.v... Hội Nghị Warszawa 2006 cuối tháng 10 đã đánh dấu một bước mới trong việc kết hợp phong trào trong và ngoài nước.
Tóm lại, trong năm qua, Cộng đồng người Việt hải ngoại thật xứng đáng là chỗ dựa vững chắc của phong trào dân chủ trong nước.
Đoàn kết, tin tưởng, kiên cường và cảnh giác
Như vậy là phong trào đấu tranh ôn hoà, bất bạo động cho tự do dân chủ ở nước ta trong năm 2006 đã chuyển lên một cấp độ mới, có tính quần chúng, tính tổ chức, tính tích cực tiến công hơn trước, đang tạo nên một viễn cảnh đầy hứa hẹn. Tình hình đó làm cho chúng ta lạc quan và tin tưởng rất nhiều.
Phong trào dân chủ cũng đang tác động mạnh đến ĐCS, làm cho hàng ngũ Đảng ngày càng phân hoá, đảng viên bình thường càng chán nản, giới lãnh đạo càng chia rẽ, và trong tương lai có thể diễn ra những đột biến bất ngờ. Trong lúc đó, do xu hướng toàn cầu hoá không gì ngăn cản được, do sự phát triển mạnh mẽ của ngành tin học, nhóm lãnh đạo độc tài toàn trị thực hành chính sách ngu dân, bưng bít thông tin đang càng ngày bất lực không còn “quản lý thông tin” (từ ngữ của kẻ cầm quyền) được nữa. Mà một khi thông tin đã bị “tháo khoán” thì người dân càng có kiến thức rộng hơn, càng ý thức được quyền lợi của mình, càng chán ghét cái chế độ toàn trị hiện tồn, càng có quyết tâm đấu tranh cho tự do dân chủ, còn những đảng viên có lương tâm càng chóng thức tỉnh để chân thành đứng vào mặt trận nhân dân đấu tranh cho một nền dân chủ đích thực, nền dân chủ đa nguyên chống lại thiểu số độc tài toàn trị. Tình thế mới sẽ tạo thêm nhiều thuận lợi cho phong trào dân chủ.
Tuy nhiên, những người dân chủ cần chuẩn bị cho những cuộc chiến đấu mới vô cùng gian nan, vì cái nhóm thiểu số độc tài toàn trị hiện nay không dễ gì buông bỏ quyền lực và quyền lợi của chúng. Các cuộc đàn áp khủng bố sẽ khốc liệt hơn, các “độc chiêu” sẽ thâm hiểm, bỉ ổi và dã man hơn. Nhưng bài bản của chúng để đánh phá phong trào vẫn là “muôn thuở”, không ra ngoài những mánh khoé “hạ đẳng”, như giam hãm các chiến sĩ dân chủ trong nhà tù, bệnh viện tâm thần để huỷ hoại cơ thể và ý chí họ, tạo ra những tổ chức “cuội”, luồn lọt chui vào hàng ngũ các tổ chức dân chủ để phá từ trong, xuyên tạc, vu khống, tung thư nặc danh, tung tin đồn nhảm để “làm nhiễu thông tin”, hạ uy tín những người dân chủ, gieo hoang mang, gây nghi ngờ và chia rẽ hàng ngũ dân chủ... Nhưng một điều chắc chắn là tất cả những hành động đánh phá đó, dù thâm độc, man rợ đến đâu cũng không thể nào đè bẹp được phong trào dân chủ đang khởi sắc của chúng ta.
Tất cả những điều nói trên đều báo hiệu một mùa xuân mới của Dân tộc. Nhưng mùa xuân đó chỉ mới ló hiện xa xa. Nghĩa là tất cả chúng ta – những người con của Tổ quốc – phải phấn đấu nhiều hơn nữa, phải vượt qua nhiều gian truân hơn nữa làm cho mùa xuân tươi thắm đó đến sớm hơn để cứu Đất nước và Dân tộc ra khỏi ngục tù của chế độ độc tài toàn trị.
Xin mỗi chiến sĩ dân chủ trong và ngoài nước hãy tâm niệm điều này: đoàn kết, tin tưởng, kiên cường và cảnh giác! Đó là những yếu tố thành công, để mùa xuân Dân tộc sớm đến với mọi nhà.
Moskva 20.12.2006
Nguyễn Minh Cần
-----------------
1. Sau này, thấy rõ là bọn mật vụ đã gây ra sự chia rẽ vừa qua giữa một số nhà dân chủ trong nước. Nếu những người dân chủ không cảnh giác thì sẽ còn tiếp tục bị đánh lừa nữa.
2. Trong phần này, xin chỉ nói đến những chính đảng và tổ chức công khai, có địa chỉ rõ.
3. Trích từ Diễn văn trao Giải Rafto năm 2006 của Chủ tịch Hội Đồng Sáng Hội Rafto (4.11.2006).
<< Home
