18/5/08
Vụ PMU18: hết bắt Thứ trưởng, nay bắt Phóng viên - Đâu là sự thật?
Thiện Giao, phóng viên đài RFA 2008-05-13
Comments:
<< Home
Ngày 12 tháng Năm, 2 phóng viên của 2 tờ báo lớn nhất Việt Nam, là Thanh Niên và Tuổi Trẻ bị cơ quan an ninh thuộc Bộ Công An bắt vì "lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ."
Điều ngạc nhiên, hai phóng viên này, ông Nguyễn Hải và Nguyễn Việt Chiến, là những người được xem như đi đầu trong quá trình đưa tin phanh phui vụ tham nhũng tại PMU 18.
Vụ bắt phóng viên gây xôn xao dư luận với nhiều phân tích trái chiều nhau. Dư luận đồng tình hay bất mãn với động thái của Bộ Công An? Biên tập viên Thiện Giao ghi nhận một vài ý kiến từ Việt Nam.
Vụ án chống tham nhũng tưởng đã xong
Vụ án PMU 18 tưởng đã xong vào hồi tháng Giêng năm 2006 khi Tổng Giám Đốc Ban Quản Lý Dự Án 18 là Bùi Tiến Dũng bị bắt.
Nhưng rồi chuyện cũng chưa xong, mà thậm chí bắt đầu phức tạp hơn lên.
Mức độ phức tạp cao hơn khi một quan chức ở cấp thứ trưởng, là ông Nguyễn Việt Tiến, bị bắt vào tháng Tư cùng năm.
Vào thời ấy, cả nước, và cả báo chí thế giới, đều ca ngợi Việt Nam mạnh tay với tham nhũng. Bắt giam và khởi tố đến cả cấp thứ trưởng.
Mọi người tin rằng vụ tham nhũng, tiêu xài phung phí, quan chức dùng tiền công đánh bài lên đến hàng triệu đô la, đã được xếp lại.
Không ai ngờ, vụ PMU 18 vẫn còn phức tạp, và ngày càng phức tạp hơn lên.
Thứ trưởng trắng án, nhà báo bị bắt
Sau 2 năm điều tra, vào cuối tháng Ba vừa qua, nguyên thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến được tuyên bố gần như trắng án. Và chỉ hai tháng sau, ông Tiến được khôi phục đảng tịch, một dấu hiệu cho thấy ông có đủ tư cách trở lại với tất cả quyền lực đã có trước khi bị bắt.
Trong khi dư luận đặt ra nhiều dấu hỏi, về việc liệu ông Tiến có tội hay không có tội, thì bất ngờ, vào ngày 12 tháng Năm, 2 phóng viên của 2 tờ báo lớn, đã từng tham gia rất mạnh trong việc viết bài phanh phui vụ PMU 18 bị bắt về tội "lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ."
Dư luận quan tâm theo nhiều cách nhìn khác nhau. Có người cho rằng báo chí Việt Nam đang bị đối xử thô bạo vì dám tố cáo tham nhũng. Nhưng có người nghi ngờ: phải chăng cơ quan chính quyền có những cơ sở thuyết phục để tiến hành bắt và khởi tố hai phóng viên của Tuổi Trẻ và Thanh Niên?
Một luật sư Việt Nam yêu cầu không nêu tên vì tính nhạy cảm của sự việc, nhận định rằng chính Tuổi Trẻ và Thanh Niên cũng thừa nhận đã từng đưa tin sai và phải đính chính:
"Trước hết, khi khởi tố một vụ án và những bị can có liên quan, cơ quan điều tra phải có chứng cứ, phải xác định là có dấu hiệu phạm pháp hình sự và những cá nhân bị khởi tố phải có dấu hiệu phạm tội.
Trong vụ này, tôi thấy, có thể là có cơ sở. Vì trong tường thuật của hai tờ báo Thanh Niên và Tuổi Trẻ, họ thừa nhận là họ đã từng đưa tin sai và đã từng đính chính.
Còn về tội danh mà cơ quan điều tra áp dụng, tôi cho rằng phải chờ thêm thời gian để có thêm chứng cứ thì mới biết được. Còn việc khởi tố, tôi nghĩ, có thể là có cơ sở."
Luật sư này cũng nhận định, là xét về mặt đạo đức nghề nghiệp, những phản ứng của báo chí nói chung và tờ Tuổi Trẻ cùng Thanh Niên nói riêng, chưa bảo đảm một yếu tố rất quan trọng, đó là bảo vệ nguồn tin.
Luật sư này nói rằng, thông tin mà báo chí Việt Nam đưa ra có cả một thượng tá của Cục Cảnh Sát Điều Tra Bị Bắt. Thượng tá công an này bị bắt cùng thời điểm với hai phóng viên khiến người ta nghi ngờ ông ta bị bắt vì cung cấp thông tin cho báo chí.
Điều này có thể được suy luận ra là chính người đưa tin bị khai danh tánh với cơ quan công quyền. Sự tiết lộ danh tánh như thế này có thể khiến báo chí mất uy tín, mất niềm tin, và không còn nhận được sự hỗ trợ cung cấp thông tin.
Chuyện trong làng báo Việt
Trong khi ấy, một người từng làm báo trong nước, là nhà thơ Bùi Chí Vinh, thì tỏ ra hờ hững trước những gì đang xảy ra trong làng báo chí Việt Nam.
"Báo Tuổi Trẻ, từ lãnh đạo đến phóng viên đều là công chức nhà nước. Đây là chuyện của nhà nước. Do đó đến việc xử án cũng là chuyện riêng của nhà nước. Nhân dân không tham gia vụ xử vụ án đó."
Thái độ của ông Vinh có vẻ tương đồng với một số nguồn dư luận trong xã hội. Nhiều người Việt Nam bây giờ tỏ ra hết sức lúng túng về những gì đang diễn ra liên quan đến vụ PMU 18. Người ta không thể biết đâu là sự thật.
Ông Nguyễn Việt Tiến có tội hay không có tội? hai phóng viên Thanh Niên và Tuổi Trẻ có tội hay không có tội? Và lần trở lại quá khứ, chưa xa, chỉ mới tháng trước; chính Phó Viện Trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao thừa nhận, hồi năm 2006, thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến bị bắt vì ông ta là "ngôi sao sáng" của Bộ Giao Thông Vận Tải, và, trên hết, vì áp lực của dư luận.
Trở lại sự kiện hai nhà báo của báo Tuổi Trẻ và Thanh Niên bị bắt, nhà thơ Bùi Chí Vinh kết luận:
"Họ là công chức nhà nước, nên đây là chuyện xử lý nội bộ của nhà nước. Những phóng viên đó đều là đảng viên. Về mặt Đảng, họ làm gì sai thì Đảng biết và Đảng xử lý."
Những thách thức ở Việt Nam
Vị luật sư Việt Nam nhận định rằng diễn tiến vụ PMU 18 vào thời điểm mới nhất này có rất nhiều điểm bất thường. Trong đó, nổi trội lên cả là sự phân hoá giữa hai mảng an ninh và cảnh sát thuộc công an:
"Về mặt kỹ thuật, có một số điểm bất thường. Ở Việt Nam, Bộ Công An có hai mảng rõ rệt. Một mảng là An Ninh; một mảng là Cảnh Sát. Mỗi một cơ quan điều tra của từng mảng thì họ chịu trách nhiệm điều tra về từng chương có liên quan trong bộ luật hình sự.
Trách nhiệm điều tra của Cục An Ninh Điều Tra là những tội qui định trong chương về các tội vi phạm an ninh quốc gia. Tương tự, quyền của Cục Cảnh Sát Điều Tra nằm trong chương trách nhiệm an toàn xã hội.
Tội mà cơ quan an ninh điều tra khởi tố hai phóng viên Thanh Niên và Tuổi Trẻ nằm trong chương liên quan đến trật tự và an toàn xã hội. Cho nên chuyện Tổng Cục Cảnh Sát Điều Tra điều tra vụ PMU 18 và An Ninh Điều Tra điều tra các nhà báo đưa tin vụ PMU 18 là điều bất thường."
Có thể nói vụ PMU 18, hay nói rộng ra dựa trên toàn cảnh cho đến hôm nay, vụ Nguyễn Việt Tiến, là một cuộc thử thách nhiều mặt cho Việt Nam, từ báo chí đến tư pháp và cả công cuộc đấu tranh chống tham nhũng.
Nhận định của vị luật sư có thể được xem là một kết thúc có điều kiện về thái độ của báo chí trong diễn tiến mới nhất hiện nay. Xin trích nguyên văn:
"Nếu ông Nguyễn Việt Tiến thật sự có tội, và báo chí thật sự xem mình là một giới đấu tranh cho công bằng, họ phải tiếp tục lên tiếng. Lên tiếng không đơn thuần để bảo vệ phóng viên của mình, mà còn để bảo vệ công lý. Còn nếu ông Tiến bị oan, thì rõ ràng là khi thông tin sai, báo chí phải sòng phẳng trong chuyện xin lỗi, và họ phải chịu trách nhiệm về việc đưa thông tin sai."
BBC 13 Tháng 5 2008 - Cập nhật 13h10 GMT
Phản ứng ban đầu vụ bắt phóng viên
Sự việc hai nhà báo và hai sĩ quan công an mới bị khởi tố không chỉ gây rúng động báo chí mà còn khiến nhiều người đặt dấu hỏi về tiếng nói chống tham nhũng của báo chí Việt Nam trong tương lai.
Hôm thứ Ba ngày 13 tháng Năm, thiếu tướng Phạm Xuân Quắc, nguyên Cục trưởng Cục Cảnh sát Điều tra về trật tự xã hội (C14) thuộc Bộ Công an bị khởi tố theo các điều trong luật hình sự liên quan đến cuộc điều tra vụ PMU 18.
Tướng Quắc bị cáo buộc cùng tội danh "lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ" với hai phóng viên Nguyễn Việt Chiến, báo Thanh Niên và Nguyễn Văn Hải, báo Tuổi Trẻ.
Một người khác, thượng tá Đinh Văn Huynh, điều tra viên cao cấp, trưởng phòng 9 C14, cũng bị bắt.
Truyền thông Việt Nam nói ông Quắc có liên quan trực tiếp đến các chi tiết trong các bài viết về vụ án PMU18 của phóng viên Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải.
Trả lời phỏng vấn BBC Việt Ngữ, ông Trần Văn Tạo, luật sư bào chữa cho phóng viên Nguyễn Văn Hải, nói: "Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn là phải có động cơ và chúng tôi chưa thấy rõ ràng về điểm này".
Luật sư Tạo cũng nói thêm rằng đây "mới là khởi tố để điều tra mà thôi".
Lo ngại
Một số phóng viên tại Việt Nam nói chuyện với BBC cho biết các nhà báo khá rúng động vì vụ bắt giữ này.
Một nhà báo không muốn nêu tên nhận xét: "Không khí làm báo hiện khá căng thẳng".
Con trai nhà báo Nguyễn Việt Chiến trong khi đó tỏ ra lo ngại về sức khỏe của cha mình.
Anh Nguyễn Ngọc Tuấn nói: "Bố tôi năm nay đã 56 tuổi và đã có một số chứng bệnh. Nay khi bị bắt chắc ông sẽ rất căng thẳng. Tôi cũng chỉ mong mọi việc sớm kết thúc".
Luật sư Trần Văn Tạo nói với BBC rằng hai phóng viên sẽ bị tạm giam ít nhất là bốn tháng.
Theo luật sư Tạo, mức án tù tối thiểu là một năm trong trường hợp họ bị khép tội.
Trong khi đó, luật sư Cù Huy Hà Vũ, người từng đề nghị thành lập viện công tố tối cao chống tham nhũng, cho rằng việc bắt giữ hai phóng viên được coi là đi đầu trong phong trào chống tham nhũng sẽ khiến báo chí chùn bước.
Ông nói: "Những kẻ có thể coi là mafia đang chống lại thế lực lành mạnh chống tham nhũng".
"Bấy lâu nay tôi tưởng cuộc đấu tranh chống tham nhũng đang đi lên thì việc bắt bớ các nhà báo cho thấy cuộc chiến này đang đi xuống".
Viết trên blog của mình, nhà báo kỳ cựu Huy Đức nhận định việc bắt bớ này "rất dễ khiến cho dư luận nghĩ rằng, những người chống tham nhũng đang bị tấn công trở lại".
Nhưng ông Đức cũng cho rằng trong thời gian báo chí đưa tin rầm rộ về vụ PMU18, nhiều nhà báo "đã không sử dụng các nguồn tin độc lập để kiểm chứng những thông tin mà cơ quan điều tra cung cấp".
Ông Huy Đức viết không chỉ trong vụ PMU18 mà cả nhiều vụ án khác, còn có những bí mật mà người ta sẽ biết "khi điều kiện cho phép".
Đối với hai đồng nghiệp bị bắt, ông Đức cho rằng "cho dù có những sai lầm đó, các nhà báo cũng không thể nào bị bắt".
Theo ông, "không dễ lý giải với dư luận vì sao những nhà báo đứng đầu trong một cuộc đấu tranh chống tham nhũng, không vì tham nhũng, lại đang phải ngồi tù".
------------------------------------------
Osin's Blog
Tại Sao Phải Bắt Nhà Báo?
Có ít nhất hai nhà báo đưa tin những cuộc bắt bớ trong vụ PMU 18, chiều 12-5-2008, cũng đã trở thành "tin". Nguyễn Văn Hải, Phó văn phòng Tuổi Trẻ tại Hà Nội và Nguyễn Việt Chiến, phóng viên báo Thanh Niên, đã bị công an áp giải từ cơ quan về nhà, khám xét, đọc lệnh và giải đi như những bị can PMU mà họ đã từng chứng kiến.
Sáng 13-5, Tướng Phạm Xuân Quắc, người được báo chí mô tả như một người hùng PMU 18, cũng đã bị khởi tố sau khi một thuộc cấp của ông, Thượng tá Đinh Văn Huynh, trưởng phòng 9, C14 bị bắt. Theo sau vụ "minh oan" cho ông Nguyễn Việt Tiến, việc bắt bớ này rất dễ khiến cho dư luận nghĩ rằng, những người chống tham nhũng đang bị tấn công trở lại.
Chống tham nhũng rõ ràng đang là khát vọng của dân chúng. Đưa được một quan chức vào khám không phải là việc dễ dàng, đưa họ trở ra lại càng gây thất vọng. Không đơn giản để thuyết phục dân chúng, một quan chức được "minh oan" là bởi họ vô tội thay vì có ai đó bao che. Nhưng, cho dù lòng tin như thế nào thì chúng ta cũng phải chấp nhận, nhìn một ai đó (có thể là Nguyễn Việt Tiến) nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật một khi không có đủ bằng chứng để đưa họ ra tòa, buộc tội.
Trong vụ PMU 18, Tướng Oánh và ông Nguyễn Việt Tiến cùng tiêu tan sự nghiệp khi mông chỉ cách ghế trung ương vài phân. Rất nhiều thông tin về ông Tiến và Tướng Oánh được đăng tải lúc đó trên báo chí là tin bịa đặt. Và như một quan chức Viện Kiểm sát cho biết, chúng đã trở thành áp lực để "phê giam" ông Tiến và chặn đường ông Oánh tới Trung ương. Và giờ đây người ta có thể nhìn thấy nhiều thông tin như thế đã được tung ra từ Tướng Quắc.
Tướng Quắc, "học trò" của Tướng Nguyễn Việt Thành trong việc khai thác báo chí, cũng đã sử dụng các bài báo như những công cụ "làm án" của mình. Và các nhà báo chúng ta thì đã phạm phải những lỗi nghiệp vụ mà, trong bài "Từ Century Tới New Century", tôi đã từng phân tích. Không chỉ có vụ PMU 18, khi điều kiện cho phép, chúng ta sẽ biết thêm nhiều bí mật trong nhiều vụ án khác, đặc biệt là vụ "Năm Cam". Ai anh hùng, ai lưu manh, nếu chỉ đọc báo, thì nhiều khi rất dễ dàng nhầm lẫn.
Vụ án bị khởi tố là cần thiết. Những kẻ như Tướng Quắc cũng cần phải được lột cái vỏ bọc người hùng. Nhưng, không có gì đảm bảo những "Quắc" mới sẽ không ra đời nếu như hoạt động tư pháp vẫn còn không độc lập. Đưa một quan chức cao cấp ra tòa trong xã hội ta không phải là đơn giản. Trong nhiều trường hợp, nếu không có áp lực của dư luận, không thể nào đương đầu với các quan tham nhũng.
Tuy nhiên, một khi "dư luận" được khai thác như một "công cụ". Các cơ quan tố tụng thay vì phải "độc lập, chỉ tuân theo pháp luật", đã bơm mớm cho báo chí những thông tin khiến cho dư luận nổi giận và trước một áp lực chính trị như vậy các cấp ủy không thể đứng ngoài. Những cuộc họp cho "đường lối xử lý" thường được triệu tập và sinh mệnh cả chính trị lẫn pháp lý của một nhân vật thường kết thúc trong cuộc họp và đôi khi sai lầm bắt đầu như thế. Có không ít quan chức đã phải lãnh án vì dư luận thay vì những bằng chứng mà cơ quan điều tra thu thập được.
Trong một phiên tòa, có "buộc" có "gỡ", có chứng cứ, có tranh tụng mà chưa chắc đã không oan. Trong một cuộc họp mà chỉ có ý kiến "buộc" của cơ quan điều tra cùng với áp lực dư luận thì sẽ khó đưa ra được "đường lối" nào khác hơn là "bắt". Dư luận cũng như con nghiện. Hôm nay, có thể thõa mãn bằng một quan chức bậc trung, ngày mai "đô lên", cấp chức cũ không thể nào hài lòng cơn khát. Không có cách nào khác là phải để cho các cơ quan tố tụng được độc lập hành xử theo pháp luật: điều tra viên, nếu không có chứng cứ mà bắt giam, sẽ không được viện kiểm sát phê chuẩn; kết luận điều tra mà không chặt chẽ viện sẽ không truy tố; cáo trạng mà không đủ chứng cứ sẽ bị các luật sư phanh phui; tòa, nếu độc lập, sẽ "tuyên" theo bên nào thuyết phục với nhiều bằng chứng nhất. Công lý không phải lúc nào cũng có thể được mang đến từ các phiên tòa nhưng công lý không thể thiết lập nếu như mọi phán quyết không được, độc lập, đưa ra từ tòa án.
Tuy nhiên, hai nhà báo bị bắt đang là trung tâm của vụ án này. Câu hỏi vì sao lại bắt nhà báo, có lẽ, sẽ không bao giờ có câu trả lời thuyết phục. Rõ ràng, trong vụ PMU 18 đã có một số bài báo, một số thông tin, giờ đây không có bằng chứng nào để chứng minh là sự thật. Giờ đây, chúng ta biết nó được tung ra từ những nguồn nào. Không chỉ vì tôi biết và tin vào phẩm chất của những nhà báo như Chiến hay như Hải, rất nhiều nhà báo vẫn tin rằng: công an chỉ có một mục tiêu là "chống tham nhũng"; những người làm án không hề có động cơ "đánh nhau"; những thông tin được "xì" ra không phải là bịa đặt. Khi làm sứ mệnh đưa tin, nhiều nhà báo đã nghĩ, nếu không công khai những thông tin mà các điều tra viên "cung cấp", "bọn tham nhũng" sẽ không bị trừng trị.
Trong giờ phút này, thật không phải để nói về lỗi những người vừa bị bắt. Nhưng, sự tỉnh táo để nói ra sự thật luôn là cần thiết ngay tại thời điểm có nhiều cảm xúc. Cũng như vụ New Century, các nhà báo trong vụ PMU 18 đã không sử dụng các nguồn tin độc lập để kiểm chứng những thông tin mà cơ quan điều tra cung cấp. Khi không có điều kiện kiểm chứng, các nhà báo cũng đã không dẫn rằng nguồn tin mà báo chí đang sử dụng này được tung ra từ những người đang làm án. Dư luận chắc chắn sẽ tỉnh táo nếu như biết được, những tin đó không phải do các báo "điều tra riêng" mà được đưa ra vì cơ quan điều tra muốn một ai đó bị đặt trong vòng tố tụng. Tất nhiên, các báo "khách quan" như vậy có thể bị cơ quan điều tra tẩy chay, không có được những tin sốt dẻo mà cơ quan điều tra dành cho báo khác.
Nhưng cho dù có những sai lầm đó, các nhà báo cũng không thể nào bị bắt. Quyền được thông tin của người dân là không thể nhân danh điều gì để ngăn cản. Các nhà báo không những không vụ lợi trong việc đưa tin mà còn đã truyền tải chúng với động cơ của những người nhiệt tình chống tham nhũng. Các báo có thể sẽ phải đính chính, bị kiện, phải bồi thường rất nặng cho những nạn nhân của các thông tin sai. Nhưng không thể bị bắt vì những điều mà họ không phạm phải. Không chỉ là vấn đề pháp lý, không dễ lý giải với dư luận vì sao những nhà báo đứng đầu trong một cuộc đấu tranh chống tham nhũng, không vì tham nhũng, lại đang phải ngồi tù.
Huy Đức
Tuesday May 13, 2008 - 05:48pm (ICT)
---------------------------------------------------
Vụ Án Tướng Quắc Và Hai Nhà Báo: Không Có Hành Vi Phạm Tội Xảy Ra
Công Lý và Sự Thật's Blog - May 13, 2008
Thông tin 2 nhà báo, Thượng tá Đinh Văn Huynh và Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc bị khởi tố không làm ai ngạc nhiên, khi mà thời gian gần đây "xác ướp trở lại" bệ vệ, đỏm dáng phô trương khắp nơi với hoa tươi rực rỡ sắc màu, thì người ta có thể hiểu rằng số phận Tướng Quắc và những người có liên quan vụ án đã "được" định đoạt rồi.
Điều gây ngạc nhiên là họ bị khởi tố về "Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" (Điều 281 BLHS) là nhóm tội tham nhũng, trong khi họ không tham nhũng một đồng xu nhỏ nào.
Không có hành vi phạm tội theo Điều 281 BLHS
Điều 281 quy định đặc điểm cấu thành tội là: "Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, của xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân…".
Như vậy, hành vi các bị can phải có đủ 3 yếu tố:
- Động cơ vụ lợi (hoặc động cơ cá nhân khác);
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ;
- Gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, của xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.
Theo Thiếu tướng Vũ Thanh Hoa - người phát ngôn Bộ Công an, "trong quá trình điều tra vụ án: "Bùi Quang Hưng và Bùi Tiến Dũng cùng đồng bọn phạm tội tổ chức đánh bạc và đánh bạc" và "cố ý làm trái các quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, đưa và nhận hối lộ; tham ô tài sản tại Ban quản lý dự án PMU 18", đã có nhiều báo đưa tin liên quan đến cán bộ tiêu cực, tham nhũng, chạy án, hối lộ... Trong đó, có bài: "Bùi Tiến Dũng khai đã đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng" (báo Thanh Niên). Ngay sau bài báo này, Bộ Công an đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ điều tra làm rõ. Kết quả điều tra cho rằng, có những thông tin đưa lên báo không đúng sự thực, trong đó có tin đang trong quá trình điều tra, có tin không có trong hồ sơ vụ án...".
Như vậy, theo Bộ Công an, rõ ràng tất cả 4 bị can đều được loại bỏ động cơ vụ lợi.
Theo báo Tuổi Trẻ, báo Thanh Niên, 2 nhà báo bị bắt đều là "nhiệt huyết, chín chắn, và có nhiều bài viết dũng cảm đấu tranh chống tiêu cực" nhằm mục đích "hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng, Chính phủ quyết liệt đấu tranh chống tham nhũng mà không quản vất vả, hiểm nguy để săn tin, kiểm chứng thông tin, đưa đến bạn đọc những thông tin chính xác và nóng nhất". Không thể nói mục đích nêu trên là "động cơ cá nhân khác" để làm căn cứ buộc tội hình sự.
Về động cơ của Tướng Quắc ư? Hãy nghe ông trả lời bị can Tôn Anh Dũng (Dũng Huế): "Tôi là lão Quắc già đây. Cuối năm nay tôi về hưu. Tôi làm việc này là vì đất nước chứ chẳng tranh giành quyền chức với ai cả. Tôi biết anh trước kia có mối quan hệ rất rộng với khá nhiều người có chức, có quyền. Anh nhận xét, đánh giá thế nào về những cán bộ anh từng quan hệ như Bùi Tiến Dũng, Nguyễn Việt Tiến... Theo anh, họ tốt hay xấu, họ có thật sự vì dân vì nước hay không? Điều này anh không cần trả lời với tôi". (Vietnamnet ngày 17/2/2007).
Căn cứ Điều 15 Luật Báo chí (sửa đổi, bổ sung), 2 nhà báo tiếp cận nhiều nguồn tin, trong đó có cơ quan điều tra, để đưa thông tin nhanh nhất, sớm nhất đến bạn đọc là thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình chớ không hề "lợi dụng chức vụ quyền hạn làm trái công vụ".
Điều 7 Luật Báo chí còn quy định thêm: "Đối với vụ án đang được điều tra hoặc chưa xét xử thì các cơ quan tiến hành tố tụng có quyền không cung cấp thông tin cho báo chí, nhưng báo chí có quyền thông tin theo các nguồn tài liệu của mình và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin". Vì vậy, việc có những bài báo "tin không có trong hồ sơ vụ án" mà theo tài liệu riêng của nhà báo là nằm trong phạm vi Luật Báo chí cho phép, không phải là hành vi sai trái như quy kết của người phát ngôn Bộ Công an.
Đối với ông Phạm Xuân Quắc, vào thời điểm ông cung cấp thông tin vụ án cho báo chí thì ông đang giữ chức vụ Trưởng Ban chuyên án, Cục trưởng Cục CSHS, là các chức vụ đứng đầu cao nhất tổ chức, đơn vị đó nên ông Quắc có quyền quyết định việc cung cấp tin hay trả lời phỏng vấn báo chí, không thể nói là ông "lợi dụng chức vụ quyền hạn". Điều 7 Luật Báo chí cũng quy định: "Trong phạm vi quyền hạn, nhiệm vụ của mình, các tổ chức có quyền và nghĩa vụ cung cấp thông tin cho báo chí, giúp cho báo chí thông tin chính xác, kịp thời và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin". Ngày 29/11/2007 Thủ tướng Chính phủ mới ban hành Chỉ Thị 27/2007/CT-TTg về "Thực hiện chế độ người phát ngôn" giao về một đầu mối được phân công chịu trách nhiệm phát ngôn cho cơ quan, tổ hcức đó, người khác không được quyền thay mặt cơ quan, tổ chức phát ngôn nếu không được phân công. Ông Quắc cung cấp thông tin cho báo chí vào tháng 4/2006, trước thời điểm Chỉ thị 27/2007/CT-TTg ban hành. Do đó, không thể quy kết ông Quắc cung cấp thông tin cho báo chí Nhà nước là "làm trái công vụ" được. Thông tin do ông Quắc cung cấp không hề sai sự thật vì sau đó, "Thiếu tướng Phạm Quý Ngọ, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT đã trực tiếp thông tin cho PV Thanh Niên biết: "Trong vụ án này, có việc 40 cán bộ nhận tiền của Bùi Tiến Dũng, bị vô hiệu hóa, bị mua". Băng ghi âm đoạn trích này đã được Báo Thanh Niên chuyển tới các cơ quan chức năng và người có trách nhiệm".
Thông tin về tham nhũng không phải là bí mật Nhà nước
Thiết nghĩ cần nhắc lại, Điều 1 Pháp lệnh Bảo vệ bí mật Nhà nước (số 30/2000/PL-UBTVQH10, ngày 28-12-2000) quy định: "Bí mật Nhà nước là những tin về vụ, việc, tài liệu, vật, địa điểm, thời gian, lời nói có nội dung quan trọng thuộc lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế, khoa học, công nghệ, các lĩnh vực khác mà Nhà nước không công bố hoặc chưa công bố và nếu bị tiết lộ thì gây nguy hại cho Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam".
Như vậy, ta có thể hiểu ngay cả những tài liệu chưa công bố, nếu tiết lộ mà gây nguy hại cho Nhà nước CHXHCN VN thì mới coi là bí mật Nhà nước, còn những tài liệu mặc dù chưa công bố, nhưng nếu tiết lộ mà không hề gây nguy hại nào cho Nhà nước thì không phải là bí mật Nhà nước.
Điều 3, Nghị định 33/2002/NĐ-CP ngày 28/3/2002 của Chính phủ "qui định chi tiết thi hành Pháp lệnh Bảo vệ bí mật Nhà nước" như sau:
"Căn cứ vào phạm vi bí mật Nhà nước quy định tại các Điều 5, 6, 7, Pháp lệnh bảo vệ bí mật Nhà nước, người chịu trách nhiệm lập danh mục bí mật nhà nước hoặc người được ủy quyền có nhiệm vụ:
1. Lập danh mục bí mật Nhà nước xác định độ "Tuyệt mật" và "Tối mật" trình Thủ tướng chính phủ sau khi Bộ Công an đã thẩm định;
2. Lập danh mục bí mật nhà nước thuộc độ Mật gửi Bộ trưởng Bộ Công an;
3. Vào quý I hàng năm, xem xét đề xuất việc sửa đổi, bổ sung, giải mật danh mục bí mật Nhà nước độ "Tuyệt mật", "Tối mật", "Mật" gửi cấp có thẩm quyền qui định tại khoản 1, khoản 2 của Điều này."
Khoản 2 Điều 7 Nghị định 33/2002/NĐ-CP quy định: "Khi soạn thảo văn bản có nội dung bí mật nhà nước, người soạn thảo văn bản phải đề xuất mức độ mật từng tài liệu, người duyệt ký văn bản chịu trách nhiệm quyết định đóng dấu độ mật và phạm vi lưu hành tài liệu…". Không ai được quyền tùy hứng theo cảm tính cá nhân muốn cho vụ việc nào là "bí mật" thì gán cho nó nhãn hiệu "bí mật", bất chấp quy định pháp luật được.
Căn cứ vào các quy định pháp luật nêu trên, không hiểu nội dung "Bùi Tiến Dũng khai đã đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng" có nằm trong danh mục tài liệu bí mật Nhà nước của Bộ Công an từ quý I năm 2006 theo đúng quy trình quy định tại Nghị định 33/2002/NĐ-CP hay không? Và thông tin này đã "gây nguy hại cho Nhà nước CHXHCN Việt Nam" như thế nào?
Cần lưu ý là đối tượng bị thiệt hại quy định trong tội này là Nhà nước, chớ không phải tổ chức, đoàn thể, cá nhân.
Không cần thông minh lắm cũng thấy chắc chắn nội dung "Bùi Tiến Dũng khai đã đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng" không hề nằm trong danh mục tài liệu bí mật Nhà nước của Bộ Công an từ quý I năm 2006. Nếu có thì một người như Tướng Quắc từng "đánh Đông dẹp Bắc" xóa sổ nhiều băng nhóm "xã hội đen" tràn đầy "kinh nghiệm chiến trường" không dại gì đem cái "bí mật bị cấm" ra đưa cho mấy anh nhà báo.
Nếu ai đó cho rằng "Bùi Tiến Dũng khai đã đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng" thuộc danh mục tài liệu bí mật Nhà nước của Bộ Công an từ quý I năm 2006 thì vụ này đáng đưa vào kỷ lục chuyện lạ "Chỉ có ở Việt Nam". Tham nhũng lại thuộc loại bí mật Nhà nước thì còn ai dám chống tham nhũng nữa, và lời kêu gọi chống tham nhũng từ các vị lãnh đạo cao cấp Đảng và Chính phủ Việt Nam hóa ra là trò đùa hay sao?
Hy vọng lịch sử đừng lặp lại
Loạt bài "CIMEXCOL - 20 năm oan án" (báo Pháp Luật Thành phố HCM) về cuộc đời làm cách mạng cay đắng, oan khiên cho đến chết của ông Lê Văn Bình - Cựu Chủ tịch UBND tỉnh Minh Hải còn nóng hổi. Hy vọng rằng lịch sử đừng lặp lại, nếu "Cây chân lý chỉ mọc trên nấm mồ" thì chân lý đối với các nạn nhân có còn ý nghĩa gì?
Tạ Phong Tần
---------------------------------------------------
Báo điện tử CHỨNG NHÂN LỊCH SỬ
CSVN đang điên cuồng chống phá cách mạng như thế nào ?
Chỉ trong 2 ngày (12, 13.05.2008), chính quyền Hà Nội đã gây chấn động dư luận bằng 4 quyết định khởi tố và 3 cuộc bắt người. Cả 4 người bị khởi tố đều là những nhân vật cấp cao và có tầm ảnh hưởng nhất định đối với người dân Việt Nam.
Hai người đầu tiên bị bắt giam là nhà báo Nguyễn Văn Hải, Phó đại diện của Báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội, và phóng viên nội chính Nguyễn Việt Chiến của Báo Thanh Niên. Người thứ ba bị bắt giữ là Đinh Văn Huynh, thượng tá, nguyên là trưởng phòng 9, Cục CSĐT về trật tự xã hội (C14). Người cuối cùng chưa bị bắt giữ nhưng có khả năng bị bắt vào bất cứ lúc nào là Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc, nguyên Cục trưởng C14. Cả 4 người đều bị khởi tố với tội danh "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Riêng ông Phạm Xuân Quắc còn bị khởi tố thêm các tội danh "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân" và tội "Cố ý làm lộ bí mật Nhà nước".
Gần như tức thời, hai tờ báo Tuổi Trẻ và Thanh Niên đã có bài phân tích sự việc, đặt ra những nghi vấn quanh các quyết định khởi tố, bắt giam người của Cơ quan an ninh điều tra thuộc Bộ Công an Việt Nam.
Được biết, những người bị khởi tố, bắt giam vừa nêu là những người đã trực tiếp tham gia vào việc điều tra, phá án, viết bài về vụ án Bùi Tiến Dũng và đồng bọn tổ chức đánh bạc, đánh bạc, chạy án, tham nhũng, hối lộ, mua bán dâm... (Gọi tắt là vụ PMU18) với tổng số tiền vi phạm lên đến hàng chục ngàn tỷ đồng và hàng triệu Mỹ kim vào năm 2006. Trước sức ép của công luận và dư luận đối những những hành vi phạm pháp trắng trợn, không thể chối cãi của những kẻ luôn được dành đặc quyền ngồi trên luật pháp, Hà Nội đã buộc phải bắt giam Bùi Tiến Dũng và một số đàn em thân tín. Một nhân vật cấp cao cũng bị bắt trong vụ án này là Nguyễn Việt Tiến, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải.
Thực chất, đằng sau vụ án này, những người hiểu chuyện đều cho rằng đó là cuộc thanh toán nội bộ giữa những người cầm quyền mà chủ yếu nhắm vào ông Đào Đình Bình, Bộ trưởng Bộ GTVT. Sau vụ án, ông Bình đã bị ép từ chức. Bùi Tiến Dũng và đồng bọn "được" tòa tuyên những mức án nhẹ đến mức không một người dân Việt Nam bình thường nào hiểu được. Nguyễn Việt Tiến, sau một thời gian bị tạm giữ cho có lệ đã được phóng thích, được khôi phục sinh hoạt đảng (cộng sản) và, theo nhiều nguồn tin, sắp tới sẽ được bổ nhiệm vào một vị trí lãnh đạo cấp cao.
Tuy là cuộc thanh toán nội bộ của lãnh đạo CSVN, dân chúng trong nước và quốc tế đã được biết sự thật bàng hoàng về số tiền tham nhũng, hối lộ và những trò ăn chơi trác táng của tập đoàn tội phạm đang nắm quyền điều khiển vận mệnh quốc gia.
Bởi dại dột tin theo lời đường mật của nhà cầm quyền - "cương quyết chống tham nhũng, chống tiêu cực", các nhà báo đã tham gia vào cuộc điều tra, phanh phui sự thực. Kết cục? Hàng loạt nhà báo bị gọi lên thẩm tra ngay sau khi vụ án vừa khép lại. Tướng Quắc, người trực tiếp tham gia phá án đã bị cho nghỉ việc, triệt tiêu tầm ảnh hưởng. Hai năm sau vụ án, Hà Nội đã ra tay trừng thị những người chiến sĩ cách mạng đã dám đứng lên chống lại cái xấu, cái gian ác trong nội bộ đảng cầm quyền.
Điều mỉa mai là cuộc thủ tiêu những người cách mạng được thực hiện ngay trong cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và phong trào thi đua lập thành tích chào mừng ngày sinh nhật của ông Hồ.
Sau các vị tướng tá và các nhà báo, sẽ còn những người cách mạng nào bị Hà Nội lên danh sách thủ tiêu để bảo vệ chiếc ghế và quyền lợi của mình?
Tuesday May 13, 2008 - 11:46pm (ICT)
Bắt Tướng Quắc và hai nhà báo: Loạn rồi!
Việt Hoàng
“… bắt một vị Tướng công an phụ trách về điều tra chống tham nhũng đã chứng tỏ rằng sự đấu đá trong nội bộ đảng cộng sản Việt Nam đã đến hồi quyết liệt …”
Mặc dù đã được dự đoán trước rằng việc cựu Thứ trưởng Bộ giao thông vận tải Nguyễn Việt Tiến “ra tù” có nghĩa là sẽ có nhiều kẻ phải vào tù, thế nhưng mọi người đã không khỏi bàng hoàng khi hay tin hai nhà báo có thâm niên và uy tín của báo Thanh Niên và Tuổi Trẻ là Nguyễn Việt Chiến, Nguyễn Văn Hải bị bắt giam. Sự bất ngờ và phẫn nộ chưa kịp lắng xuống thì tin Tướng Phạm Xuân Quắc, cựu Cục trưởng Cục điều tra về trật tự xã hội (đã về hưu) và Thượng tá Đinh Văn Huynh, trưởng phòng C14, thuộc cấp của tướng Quắc cũng bị bắt.
Vẫn biết rằng nhà cầm quyền Việt Nam luôn có thể làm mọi việc kể cả những việc kỳ quặc và bỉ ổi nhất nhưng quả thật tôi đã không thể tin được khi đọc những tin tức đầu tiên về việc Tướng Quắc bị khởi tố trên BBC. (BBC được tôi đặt làm trang chủ). Tôi đã mở các trang báo của Việt Nam như Vietnamnet, VnExpress, Tuoitre online, Thanhnien online… thì thấy tất cả các báo đều loan tin Tướng Quắc bị khởi tố. Đất dưới chân tôi như bị sụp đổ! Trời ơi! Chuyện gì đã xảy ra vậy? Một Thiếu tướng công an, cựu Cục trưởng Cục điều tra của Bộ Công an, người đã đặt bút ký quyết định khởi tố vụ án tham nhũng PMU-18 gây chấn động dư luận Việt Nam hai năm trước, đã bị bắt. Đúng là Việt Nam loạn thật rồi!
Khi vụ án PMU-18 bị phanh phui thì Tướng Quắc là người đã có những phát biểu rất thẳng thắn và nổi tiếng mà chỉ nghe một lần là không thể quên được, ví dụ ông Tướng Quắc nói rằng “ Vụ PMU-18 là trận đánh sau cùng và lớn nhất của đời tôi”, hay “Nếu không sắp về hưu thì tôi đã không dám làm vụ này”... Có lẽ chính bản thân Tướng Quắc cũng đã biết được một điều rằng mình đang “đùa với lửa”, đang “vuốt râu hùm”, và sự thật đã đúng như ông dự đoán. Giờ đây khi cọp đã ra tù thì ông bị cọp vồ là điều “sẽ phải đến”.
“Tội” của ông Tướng Quắc quả thật cũng rất lớn, ông đã dám chống tham nhũng, tức là ông đã dám chống lại Đảng, chống lại chính quyền (vì chỉ có người của Đảng mới có điều kiện để tham nhũng chứ người dân thường tham nhũng cái gì?). Theo như suy luận phổ biến của đảng “ta” thì chống lại đảng tức là chống lại nhân dân, chống lại tổ quốc (như đảng vẫn thường chụp mũ cho những người dân chủ), như vậy ông Tướng Quắc cũng là thành phần “phản động” thuộc các “thế lực thù địch” nên bắt ông là điều đương nhiên (!).
Hai nhà báo Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải cũng vậy, chống tham nhũng làm gì để giờ phải ngồi tù? Và thật là nhạo báng công lý khi hai nhà báo này bị khởi tố vì tội “Lợi dụng chức vụ và quyền hạn khi thi hành công vụ”. Đã có quá nhiều lời phân tích và bàn luận chung quanh tội danh này của hai nhà báo, và kết luận cuối cùng vẫn là “thiếu căn cứ” khi bắt giam hai nhà báo này, kể cả những người cộng sản bảo thủ nhất. Thứ nhất, làm báo không phải là “thi hành công vụ”, họ chỉ tác nghiệp theo lệnh của Tổng Biên Tập và lương tâm. Thứ hai, làm báo chỉ có một chức năng và quyền hạn là phản ánh trung thực xã hội, đưa ra vấn đề để dự luận phán xét chứ họ không có quyền quyết định là người này đúng hay sai, thứ ba và quan trọng nhất là “động cơ” của họ xuất phát từ sự bức xúc trước nạn tham nhũng đang hoành hành và họ muốn đấu tranh với quốc nạn này, những nhà báo bị bắt đã không vụ lợi và vì mục đích xấu hay riêng tư. Nếu có đưa tin sai thì họ đã đính chính và xin lỗi bạn đọc. Với nhà báo, uy tín bị sứt mẻ đã là hình phạt nặng nề đối với họ. Họ hoàn toàn không thể bị bắt giam như những kẻ tội phạm. Tất cả những người có lương tâm đều cực lực phản đối hành động trả thù hèn hạ này của chính quyền Việt Nam.
Câu hỏi mà nhiều người đặt ra là tại sao lại bắt hai nhà báo Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải của Thanh Niên và Tuổi Trẻ? Câu trả lời cũng không khó! Khi vụ PMU-18 xảy ra đã có hàng ngàn bài báo viết về vụ này, và hầu như báo nào cũng có bài đưa tin, không lẽ bắt hết các nhà báo này tống giam? Chính quyền Việt Nam đành phải chọn một vài nhà báo có tên tuổi và uy tín của các tờ báo hàng đầu của Việt Nam để làm vật “tế thần”. Những tờ báo có “uy tín” hàng đầu của Việt Nam là Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Vietnamnet, VnExpress, Tiền Phong…Chọn hai nhà báo của Thanh Niên và Tuổi Trẻ là vì vậy.
Nghề báo ở các nước tự do và dân chủ là nghề cao quí và được kính trọng, tống giam một nhà báo khó khăn hơn rất nhiều lần với việc tống giam một vị bộ trưởng, thế nhưng ở Việt Nam nhà báo chỉ là những viên chức bình thường như bao nhiêu người khác, chuyện bắt giam họ cũng là… “chuyện nhỏ” và cũng là chuyện “nội bộ” của đảng, trớ trêu hơn nữa là lệnh bắt giam các nhà báo lại xuất phát từ ông “siêu tổng biên tập” của làng báo Việt Nam, ông Trưởng Ban tư tưởng văn hóa trung ương (Trưởng Ban tuyên giáo) Tô Huy Rứa!
Theo dư luận thì ông Tướng Quắc và các nhà báo bị bắt là do đấu đá nội bộ bên trong hậu trường, thậm chí có tin là Tướng Quắc cũng “tham gia” vào các cuộc đấu đá giữa các phe nhóm khi còn tại chức bằng cách tung tin bất lợi về vụ PMU-18 cho giới báo chí. Chế độ toàn trị Việt Nam là một xã hội bưng bít sự thật nên chúng ta không thể biết được điều gì đang thật sự xảy ra trên chính quê hương mình! Nhưng dù bất cứ lý do gì thì việc những người tích cực nhất trong việc đấu tranh chống tham nhũng lại bị khởi tố và bắt giam cũng là điều không thể chấp nhận được.
Việc bắt một vị Tướng công an phụ trách về điều tra chống tham nhũng đã chứng tỏ rằng sự đấu đá trong nội bộ đảng cộng sản Việt Nam đã đến hồi quyết liệt. Thế lực tham nhũng chứng tỏ rất mạnh mới có thể khởi tố được Tướng Quắc và người đó không thể ai khác ngoài đương kim Tổng bí thư của Đảng cộng sản Việt Nam Nông Đức Mạnh. Chúng ta không thể quên rằng con gái và con rể của của Nông Đức Mạnh là nhân viên của ông Nguyễn Việt Tiến. Chúng ta cũng không thể quên được những lời hứa của ông Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng rằng sẽ xử lý kiên quyết những vụ tham nhũng điển hình, trong đó có vụ PMU-18! Ai? Ai là người có thể đứng trên cả Thủ tướng? Nếu đó không phải là Tổng bí thư Đảng?
Sau vụ bắt Tướng Quắc và các nhà báo này thì khẩu hiệu “Vì một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh” của đảng cộng sản nên đổi thành “Tham nhũng là muôn năm, kẻ nào chống lại tham nhũng tức là chống lại Đảng, chống lại nhà nước và nhân dân Việt Nam”.
Chỉ sau một hôm các báo loan tải việc bắt Tướng Quắc và các nhà báo, chính quyền Việt Nam đã ra lệnh cho tất cả các tờ báo phải im lặng và cho chìm xuồng vụ này. Chính quyền Việt Nam đã thật sự “tuyên chiến” với giới báo chí Việt Nam. Có lẽ đã đến lúc các nhà báo Việt Nam có lương tâm không thể im lặng được nữa!
----------------------------------------------------------
BÁO CHÍ VIệT NAM LÊN ÁN NHÀ NƯớC BắT GIAM NGƯờI Tố CÁO THAM NHŨNG
Roger Mitton – Phan Tường Vi chuyển ngữ
Cảm nhận sự chia rẽ nội bộ trong đảng được gia tăng qua sự chỉ trích của báo chí vốn được nhà nước kiểm soát
HÀ NỘI - Những tờ báo lớn ở Việt Nam đã chỉ trích chuyện bắt bớ hai nhà báo và hai sĩ quan an ninh nội an, là những người đã từng phơi bày một xì-căng-đan lớn lao của nhà nước trước đây.
Rằng những tờ báo đó, được kiểm soát và kiểm duyệt bởi chính đảng viên của Đảng Cộng sản đương cầm quyền ở Việt Nam, đã cho đi trong trang đầu những bài báo lên án chuyện bắt bớ này đã làm tăng cái cảm nhận là đang có sự chia rẽ trong hàng ngũ đảng.
Những bài báo phê phán được đăng hôm qua và hôm thứ Ba ngày 13 tháng Năm 2008 sau khi những phóng viên cộng tác với tờ báo bán chạy hàng đầu ở Việt Nam là tờ Thanh Niên (Young People) và tờ Tuổi Trẻ (Youth) bị bắt tại tư gia của họ hôm thứ Hai ngày 12 tháng Năm.
Ông Nguyễn Việt Chiến, 56 tuổi, và Ông Nguyễn Văn Hải, 33 tuổi, là hai nhà báo sáng giá và được nhiều người biết nhất ở Việt Nam.
Làm người ta sửng sốt hơn là sự bắt giam hôm thứ Ba cựu Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc, nguyên là Cục trưởng Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm về trật tự xã hội của Bộ Công an. Phụ tá của ông ta, Thượng tá Đinh Văn Huynh, bị tóm hôm thứ Hai.
Tất cả bốn người đã bị bắt giam vì tội “lợi dụng chức vụ và quyền hạn trong khi thi hành công vụ.”
Sự bắt giam một nhân vật được nhiều người biết đến và quyền năng như tướng Quắc là rất không bình thường và đã không thể xảy ra nếu không có sự chấp thuận của đại đa số trong Bộ Chính trị (của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam), là cơ quan nắm quyền lực cao nhất đảng.
Tất cả những người bị bắt trong mấy ngày qua là những người then chốt trong chuyện phơi bày một xì-căng-đang ở Bộ Giao thông hai năm về trước.
Trong vụ đó, những nhân viên của Cơ sở Quản trị Dự án của Bộ Giao thông (PMU 18) bị kết tội là đã lấy 759.000 đô-la của qũy dự án để cá độ những trận bóng đá của Anh và dùng 75.000 đô-la khác để đút lót viên chức nhà nước giữ im lặng về chuyện này.
Báo chí tiết lộ rằng đơn vị điều tra của Tướng Quắc đã tiết lộ thông tin về chuyện sai trái này cho những nhà báo như ông Chiến và ông Hải.
Như là kết qủa của những bài báo của họ, Bộ trưởng Giao thông Đào Đình Bình từ chức, Thứ trưởng Bộ ông Nguyễn Việt Tiến bị bắt giam, và người cầm đầu cở sở PMU 18 ông Bùi Tiến Dũng, bị án tù dài hạn cùng với nhiều tay đàn em của ông ta.
Sau những vụ bắt bớ hôm thứ Hai tuần này, có những lời bàn vô tán ra về chuyện chia rẽ ngày càng lớn trong giới lãnh đạo đảng.
Hôm tháng Mười năm ngoái, đã có những lời thì thầm to nhỏ về sự bất mãn khi ông Tiến, nguyên là Thứ trưởng Bộ Giao thông, được thả tự do chỉ sau 18 tháng tù.
Trong tháng Ba (năm 2008), những án dành cho ông ta được hủy bỏ, và tuần rồi, đảng tịch của ông ta được phục hồi.
Bây giờ chính phủ, vốn cho rằng mình rất nghiêm chỉnh trong chuyện chống tham nhũng, đã có những hành động chống lại những viên chức chính phủ và nhà báo – là những người đã khám phá và phơi bày vụ tham nhũng của PMU 18 trước đây.
Ông Phạm Quốc Anh, chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nói: “Với chuyện thả tù cựu Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải liên quan đến vụ PMU 18 và chuyện bắt bớ những nhà báo này, dân chúng đang cảm thấy có điều gì không ổn.”
Ông Bùi Thành, phó Tổng Biên tập báo Tuổi Trẻ, nói: “Có người nói đúng đây là trò đùa của công lý và rằng là những nhà báo của chúng ta đã là những con vật tế thần trong trường hợp này.”
Ông Trần Đình Triền, người cầm đầu ban luật của Hội Ngân hàng Việt Nam nói: “Trường hợp này có tiềm năng làm nản lòng những người điều tra và cũng như báo chí trong cuộc chống tham nhũng và những kẻ xấu xa của xã hội.”
Rất nhiều người hiện đang theo dõi để xem những thay đổi vừa mới xảy ra này liệu đang báo trước những sự thay đổi có ý nghĩa trong lần họp của lãnh đạo đảng (Ban Chấp hành Trung ương Đảng) vào tháng tới.
Những Ý Kiến Đóng Góp Từ Độc Giả
Kính ông Việt Hoàng,
Xin mạn phép trích dẫn mấy câu trong bài viết cuả ông để góp vaì ý kiến nhỏ:
Trích:
“…thì thấy tất cả các báo đều loan tin Tướng Quắc bị khởi tố. Đất dưới chân tôi như bị sụp đổ!”
Ông Việt Hoàng làm tôi ngạc nhiên, sinh ra, lớn lên và được đào tạo trong chế độ XHCN
mà đất dươí chân ông có thể sụp dổ bởi những chuyện như thế kia thì hoặc là ông viết chơi cho vui hoặc là ông có một bản chất hồn nhiên trẻ thơ và chưa hề đọc sách cuả ông Vũ Thư Hiên.
Này nhé, khoảng năm 1998 bộ trưởng bộ Công An bắt chánh văn phòng cùng 40 cán bộ của văn phòng Thủ Tướng Phan Văn Khải về tôị danh “làm gián điệp cho ngoại bang” với vật chứng gồm nửa triệu dollars tiền mặt và nhiều tài liệu mật. Ông Phan Văn Khải là thủ tướng, x ếp của bộ trưởng CA mà bó tay, đành nộp đơn xin từ chức thì bị Tổng Bí Thư Lê Khả Phiêu mắng vào mặt: “Anh là đảng viên, đảng bảo anh làm thủ tướng thì anh làm, đảng cho thôi thì thôi. Anh có quyền gì mà xin từ chức?”.
Chuyên đó chắc là “đáng sụp đất dưới chân” hơn chuyện 2 nhà báo và ông tướng CA về hưu này chứ! Trong chế độ CS thì có gì không thể xảy ra đựơc!
Trích tiếp:
“Chính quyền Việt Nam đã thật sự “tuyên chiến” với giới báo chí Việt Nam. Có lẽ đã đến lúc các nhà báo Việt Nam có lương tâm không thể im lặng được nữa!”
Đọc câu này tôi lại càng ngạc nhiên hơn nữa. 600 -700 tờ báo trong nứơc đều là của đảng CS VN thì tât cả CBNV cuả tất cả các báo đều là người cuả đảng; đảng cho làm thì làm, bảo thôi thì thôi, bảo ra tòa thì ra, bảo đi tù thì tù. Làm gì cần phải tuyên chiến? Trước đây một nữ phóng viên báo Tuổi Trẻ đả bị lôi ra tòa về tội “tiết lộ bí mật quốc gia” mà có báo nào dám ra bênh vực đâu.
Tôi đồng ý vói ông là các nhà báo Việt Nam có lương tâm không thể im lặng được nữa nhưng không phải “có lẽ đã đến lúc” mà phải từ lâu lắm rồi. Mà lại không phải về các đồng nghiệp của họ trong chuyện nôị bộ cung đình CS Hà Nội, mà phải là chuyện đảng CS đàn áp, hãm hại nhân dân Việt Nam vô tội trên cả nước.
Do vậy, đối với tôi, chuyện này chỉ là một chuyện nhỏ, vặt vãnh trong caí đống thối nát
của cái chế độ phi nhân đó mà thôi.
Kính
Đăng nhận xét
Điều ngạc nhiên, hai phóng viên này, ông Nguyễn Hải và Nguyễn Việt Chiến, là những người được xem như đi đầu trong quá trình đưa tin phanh phui vụ tham nhũng tại PMU 18.
Vụ bắt phóng viên gây xôn xao dư luận với nhiều phân tích trái chiều nhau. Dư luận đồng tình hay bất mãn với động thái của Bộ Công An? Biên tập viên Thiện Giao ghi nhận một vài ý kiến từ Việt Nam.
Vụ án chống tham nhũng tưởng đã xong
Vụ án PMU 18 tưởng đã xong vào hồi tháng Giêng năm 2006 khi Tổng Giám Đốc Ban Quản Lý Dự Án 18 là Bùi Tiến Dũng bị bắt.
Nhưng rồi chuyện cũng chưa xong, mà thậm chí bắt đầu phức tạp hơn lên.
Mức độ phức tạp cao hơn khi một quan chức ở cấp thứ trưởng, là ông Nguyễn Việt Tiến, bị bắt vào tháng Tư cùng năm.
Vào thời ấy, cả nước, và cả báo chí thế giới, đều ca ngợi Việt Nam mạnh tay với tham nhũng. Bắt giam và khởi tố đến cả cấp thứ trưởng.
Mọi người tin rằng vụ tham nhũng, tiêu xài phung phí, quan chức dùng tiền công đánh bài lên đến hàng triệu đô la, đã được xếp lại.
Không ai ngờ, vụ PMU 18 vẫn còn phức tạp, và ngày càng phức tạp hơn lên.
Thứ trưởng trắng án, nhà báo bị bắt
Sau 2 năm điều tra, vào cuối tháng Ba vừa qua, nguyên thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến được tuyên bố gần như trắng án. Và chỉ hai tháng sau, ông Tiến được khôi phục đảng tịch, một dấu hiệu cho thấy ông có đủ tư cách trở lại với tất cả quyền lực đã có trước khi bị bắt.
Trong khi dư luận đặt ra nhiều dấu hỏi, về việc liệu ông Tiến có tội hay không có tội, thì bất ngờ, vào ngày 12 tháng Năm, 2 phóng viên của 2 tờ báo lớn, đã từng tham gia rất mạnh trong việc viết bài phanh phui vụ PMU 18 bị bắt về tội "lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ."
Dư luận quan tâm theo nhiều cách nhìn khác nhau. Có người cho rằng báo chí Việt Nam đang bị đối xử thô bạo vì dám tố cáo tham nhũng. Nhưng có người nghi ngờ: phải chăng cơ quan chính quyền có những cơ sở thuyết phục để tiến hành bắt và khởi tố hai phóng viên của Tuổi Trẻ và Thanh Niên?
Một luật sư Việt Nam yêu cầu không nêu tên vì tính nhạy cảm của sự việc, nhận định rằng chính Tuổi Trẻ và Thanh Niên cũng thừa nhận đã từng đưa tin sai và phải đính chính:
"Trước hết, khi khởi tố một vụ án và những bị can có liên quan, cơ quan điều tra phải có chứng cứ, phải xác định là có dấu hiệu phạm pháp hình sự và những cá nhân bị khởi tố phải có dấu hiệu phạm tội.
Trong vụ này, tôi thấy, có thể là có cơ sở. Vì trong tường thuật của hai tờ báo Thanh Niên và Tuổi Trẻ, họ thừa nhận là họ đã từng đưa tin sai và đã từng đính chính.
Còn về tội danh mà cơ quan điều tra áp dụng, tôi cho rằng phải chờ thêm thời gian để có thêm chứng cứ thì mới biết được. Còn việc khởi tố, tôi nghĩ, có thể là có cơ sở."
Luật sư này cũng nhận định, là xét về mặt đạo đức nghề nghiệp, những phản ứng của báo chí nói chung và tờ Tuổi Trẻ cùng Thanh Niên nói riêng, chưa bảo đảm một yếu tố rất quan trọng, đó là bảo vệ nguồn tin.
Luật sư này nói rằng, thông tin mà báo chí Việt Nam đưa ra có cả một thượng tá của Cục Cảnh Sát Điều Tra Bị Bắt. Thượng tá công an này bị bắt cùng thời điểm với hai phóng viên khiến người ta nghi ngờ ông ta bị bắt vì cung cấp thông tin cho báo chí.
Điều này có thể được suy luận ra là chính người đưa tin bị khai danh tánh với cơ quan công quyền. Sự tiết lộ danh tánh như thế này có thể khiến báo chí mất uy tín, mất niềm tin, và không còn nhận được sự hỗ trợ cung cấp thông tin.
Chuyện trong làng báo Việt
Trong khi ấy, một người từng làm báo trong nước, là nhà thơ Bùi Chí Vinh, thì tỏ ra hờ hững trước những gì đang xảy ra trong làng báo chí Việt Nam.
"Báo Tuổi Trẻ, từ lãnh đạo đến phóng viên đều là công chức nhà nước. Đây là chuyện của nhà nước. Do đó đến việc xử án cũng là chuyện riêng của nhà nước. Nhân dân không tham gia vụ xử vụ án đó."
Thái độ của ông Vinh có vẻ tương đồng với một số nguồn dư luận trong xã hội. Nhiều người Việt Nam bây giờ tỏ ra hết sức lúng túng về những gì đang diễn ra liên quan đến vụ PMU 18. Người ta không thể biết đâu là sự thật.
Ông Nguyễn Việt Tiến có tội hay không có tội? hai phóng viên Thanh Niên và Tuổi Trẻ có tội hay không có tội? Và lần trở lại quá khứ, chưa xa, chỉ mới tháng trước; chính Phó Viện Trưởng Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao thừa nhận, hồi năm 2006, thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến bị bắt vì ông ta là "ngôi sao sáng" của Bộ Giao Thông Vận Tải, và, trên hết, vì áp lực của dư luận.
Trở lại sự kiện hai nhà báo của báo Tuổi Trẻ và Thanh Niên bị bắt, nhà thơ Bùi Chí Vinh kết luận:
"Họ là công chức nhà nước, nên đây là chuyện xử lý nội bộ của nhà nước. Những phóng viên đó đều là đảng viên. Về mặt Đảng, họ làm gì sai thì Đảng biết và Đảng xử lý."
Những thách thức ở Việt Nam
Vị luật sư Việt Nam nhận định rằng diễn tiến vụ PMU 18 vào thời điểm mới nhất này có rất nhiều điểm bất thường. Trong đó, nổi trội lên cả là sự phân hoá giữa hai mảng an ninh và cảnh sát thuộc công an:
"Về mặt kỹ thuật, có một số điểm bất thường. Ở Việt Nam, Bộ Công An có hai mảng rõ rệt. Một mảng là An Ninh; một mảng là Cảnh Sát. Mỗi một cơ quan điều tra của từng mảng thì họ chịu trách nhiệm điều tra về từng chương có liên quan trong bộ luật hình sự.
Trách nhiệm điều tra của Cục An Ninh Điều Tra là những tội qui định trong chương về các tội vi phạm an ninh quốc gia. Tương tự, quyền của Cục Cảnh Sát Điều Tra nằm trong chương trách nhiệm an toàn xã hội.
Tội mà cơ quan an ninh điều tra khởi tố hai phóng viên Thanh Niên và Tuổi Trẻ nằm trong chương liên quan đến trật tự và an toàn xã hội. Cho nên chuyện Tổng Cục Cảnh Sát Điều Tra điều tra vụ PMU 18 và An Ninh Điều Tra điều tra các nhà báo đưa tin vụ PMU 18 là điều bất thường."
Có thể nói vụ PMU 18, hay nói rộng ra dựa trên toàn cảnh cho đến hôm nay, vụ Nguyễn Việt Tiến, là một cuộc thử thách nhiều mặt cho Việt Nam, từ báo chí đến tư pháp và cả công cuộc đấu tranh chống tham nhũng.
Nhận định của vị luật sư có thể được xem là một kết thúc có điều kiện về thái độ của báo chí trong diễn tiến mới nhất hiện nay. Xin trích nguyên văn:
"Nếu ông Nguyễn Việt Tiến thật sự có tội, và báo chí thật sự xem mình là một giới đấu tranh cho công bằng, họ phải tiếp tục lên tiếng. Lên tiếng không đơn thuần để bảo vệ phóng viên của mình, mà còn để bảo vệ công lý. Còn nếu ông Tiến bị oan, thì rõ ràng là khi thông tin sai, báo chí phải sòng phẳng trong chuyện xin lỗi, và họ phải chịu trách nhiệm về việc đưa thông tin sai."
BBC 13 Tháng 5 2008 - Cập nhật 13h10 GMT
Phản ứng ban đầu vụ bắt phóng viên
Sự việc hai nhà báo và hai sĩ quan công an mới bị khởi tố không chỉ gây rúng động báo chí mà còn khiến nhiều người đặt dấu hỏi về tiếng nói chống tham nhũng của báo chí Việt Nam trong tương lai.
Hôm thứ Ba ngày 13 tháng Năm, thiếu tướng Phạm Xuân Quắc, nguyên Cục trưởng Cục Cảnh sát Điều tra về trật tự xã hội (C14) thuộc Bộ Công an bị khởi tố theo các điều trong luật hình sự liên quan đến cuộc điều tra vụ PMU 18.
Tướng Quắc bị cáo buộc cùng tội danh "lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ" với hai phóng viên Nguyễn Việt Chiến, báo Thanh Niên và Nguyễn Văn Hải, báo Tuổi Trẻ.
Một người khác, thượng tá Đinh Văn Huynh, điều tra viên cao cấp, trưởng phòng 9 C14, cũng bị bắt.
Truyền thông Việt Nam nói ông Quắc có liên quan trực tiếp đến các chi tiết trong các bài viết về vụ án PMU18 của phóng viên Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải.
Trả lời phỏng vấn BBC Việt Ngữ, ông Trần Văn Tạo, luật sư bào chữa cho phóng viên Nguyễn Văn Hải, nói: "Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn là phải có động cơ và chúng tôi chưa thấy rõ ràng về điểm này".
Luật sư Tạo cũng nói thêm rằng đây "mới là khởi tố để điều tra mà thôi".
Lo ngại
Một số phóng viên tại Việt Nam nói chuyện với BBC cho biết các nhà báo khá rúng động vì vụ bắt giữ này.
Một nhà báo không muốn nêu tên nhận xét: "Không khí làm báo hiện khá căng thẳng".
Con trai nhà báo Nguyễn Việt Chiến trong khi đó tỏ ra lo ngại về sức khỏe của cha mình.
Anh Nguyễn Ngọc Tuấn nói: "Bố tôi năm nay đã 56 tuổi và đã có một số chứng bệnh. Nay khi bị bắt chắc ông sẽ rất căng thẳng. Tôi cũng chỉ mong mọi việc sớm kết thúc".
Luật sư Trần Văn Tạo nói với BBC rằng hai phóng viên sẽ bị tạm giam ít nhất là bốn tháng.
Theo luật sư Tạo, mức án tù tối thiểu là một năm trong trường hợp họ bị khép tội.
Trong khi đó, luật sư Cù Huy Hà Vũ, người từng đề nghị thành lập viện công tố tối cao chống tham nhũng, cho rằng việc bắt giữ hai phóng viên được coi là đi đầu trong phong trào chống tham nhũng sẽ khiến báo chí chùn bước.
Ông nói: "Những kẻ có thể coi là mafia đang chống lại thế lực lành mạnh chống tham nhũng".
"Bấy lâu nay tôi tưởng cuộc đấu tranh chống tham nhũng đang đi lên thì việc bắt bớ các nhà báo cho thấy cuộc chiến này đang đi xuống".
Viết trên blog của mình, nhà báo kỳ cựu Huy Đức nhận định việc bắt bớ này "rất dễ khiến cho dư luận nghĩ rằng, những người chống tham nhũng đang bị tấn công trở lại".
Nhưng ông Đức cũng cho rằng trong thời gian báo chí đưa tin rầm rộ về vụ PMU18, nhiều nhà báo "đã không sử dụng các nguồn tin độc lập để kiểm chứng những thông tin mà cơ quan điều tra cung cấp".
Ông Huy Đức viết không chỉ trong vụ PMU18 mà cả nhiều vụ án khác, còn có những bí mật mà người ta sẽ biết "khi điều kiện cho phép".
Đối với hai đồng nghiệp bị bắt, ông Đức cho rằng "cho dù có những sai lầm đó, các nhà báo cũng không thể nào bị bắt".
Theo ông, "không dễ lý giải với dư luận vì sao những nhà báo đứng đầu trong một cuộc đấu tranh chống tham nhũng, không vì tham nhũng, lại đang phải ngồi tù".
------------------------------------------
Osin's Blog
Tại Sao Phải Bắt Nhà Báo?
Có ít nhất hai nhà báo đưa tin những cuộc bắt bớ trong vụ PMU 18, chiều 12-5-2008, cũng đã trở thành "tin". Nguyễn Văn Hải, Phó văn phòng Tuổi Trẻ tại Hà Nội và Nguyễn Việt Chiến, phóng viên báo Thanh Niên, đã bị công an áp giải từ cơ quan về nhà, khám xét, đọc lệnh và giải đi như những bị can PMU mà họ đã từng chứng kiến.
Sáng 13-5, Tướng Phạm Xuân Quắc, người được báo chí mô tả như một người hùng PMU 18, cũng đã bị khởi tố sau khi một thuộc cấp của ông, Thượng tá Đinh Văn Huynh, trưởng phòng 9, C14 bị bắt. Theo sau vụ "minh oan" cho ông Nguyễn Việt Tiến, việc bắt bớ này rất dễ khiến cho dư luận nghĩ rằng, những người chống tham nhũng đang bị tấn công trở lại.
Chống tham nhũng rõ ràng đang là khát vọng của dân chúng. Đưa được một quan chức vào khám không phải là việc dễ dàng, đưa họ trở ra lại càng gây thất vọng. Không đơn giản để thuyết phục dân chúng, một quan chức được "minh oan" là bởi họ vô tội thay vì có ai đó bao che. Nhưng, cho dù lòng tin như thế nào thì chúng ta cũng phải chấp nhận, nhìn một ai đó (có thể là Nguyễn Việt Tiến) nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật một khi không có đủ bằng chứng để đưa họ ra tòa, buộc tội.
Trong vụ PMU 18, Tướng Oánh và ông Nguyễn Việt Tiến cùng tiêu tan sự nghiệp khi mông chỉ cách ghế trung ương vài phân. Rất nhiều thông tin về ông Tiến và Tướng Oánh được đăng tải lúc đó trên báo chí là tin bịa đặt. Và như một quan chức Viện Kiểm sát cho biết, chúng đã trở thành áp lực để "phê giam" ông Tiến và chặn đường ông Oánh tới Trung ương. Và giờ đây người ta có thể nhìn thấy nhiều thông tin như thế đã được tung ra từ Tướng Quắc.
Tướng Quắc, "học trò" của Tướng Nguyễn Việt Thành trong việc khai thác báo chí, cũng đã sử dụng các bài báo như những công cụ "làm án" của mình. Và các nhà báo chúng ta thì đã phạm phải những lỗi nghiệp vụ mà, trong bài "Từ Century Tới New Century", tôi đã từng phân tích. Không chỉ có vụ PMU 18, khi điều kiện cho phép, chúng ta sẽ biết thêm nhiều bí mật trong nhiều vụ án khác, đặc biệt là vụ "Năm Cam". Ai anh hùng, ai lưu manh, nếu chỉ đọc báo, thì nhiều khi rất dễ dàng nhầm lẫn.
Vụ án bị khởi tố là cần thiết. Những kẻ như Tướng Quắc cũng cần phải được lột cái vỏ bọc người hùng. Nhưng, không có gì đảm bảo những "Quắc" mới sẽ không ra đời nếu như hoạt động tư pháp vẫn còn không độc lập. Đưa một quan chức cao cấp ra tòa trong xã hội ta không phải là đơn giản. Trong nhiều trường hợp, nếu không có áp lực của dư luận, không thể nào đương đầu với các quan tham nhũng.
Tuy nhiên, một khi "dư luận" được khai thác như một "công cụ". Các cơ quan tố tụng thay vì phải "độc lập, chỉ tuân theo pháp luật", đã bơm mớm cho báo chí những thông tin khiến cho dư luận nổi giận và trước một áp lực chính trị như vậy các cấp ủy không thể đứng ngoài. Những cuộc họp cho "đường lối xử lý" thường được triệu tập và sinh mệnh cả chính trị lẫn pháp lý của một nhân vật thường kết thúc trong cuộc họp và đôi khi sai lầm bắt đầu như thế. Có không ít quan chức đã phải lãnh án vì dư luận thay vì những bằng chứng mà cơ quan điều tra thu thập được.
Trong một phiên tòa, có "buộc" có "gỡ", có chứng cứ, có tranh tụng mà chưa chắc đã không oan. Trong một cuộc họp mà chỉ có ý kiến "buộc" của cơ quan điều tra cùng với áp lực dư luận thì sẽ khó đưa ra được "đường lối" nào khác hơn là "bắt". Dư luận cũng như con nghiện. Hôm nay, có thể thõa mãn bằng một quan chức bậc trung, ngày mai "đô lên", cấp chức cũ không thể nào hài lòng cơn khát. Không có cách nào khác là phải để cho các cơ quan tố tụng được độc lập hành xử theo pháp luật: điều tra viên, nếu không có chứng cứ mà bắt giam, sẽ không được viện kiểm sát phê chuẩn; kết luận điều tra mà không chặt chẽ viện sẽ không truy tố; cáo trạng mà không đủ chứng cứ sẽ bị các luật sư phanh phui; tòa, nếu độc lập, sẽ "tuyên" theo bên nào thuyết phục với nhiều bằng chứng nhất. Công lý không phải lúc nào cũng có thể được mang đến từ các phiên tòa nhưng công lý không thể thiết lập nếu như mọi phán quyết không được, độc lập, đưa ra từ tòa án.
Tuy nhiên, hai nhà báo bị bắt đang là trung tâm của vụ án này. Câu hỏi vì sao lại bắt nhà báo, có lẽ, sẽ không bao giờ có câu trả lời thuyết phục. Rõ ràng, trong vụ PMU 18 đã có một số bài báo, một số thông tin, giờ đây không có bằng chứng nào để chứng minh là sự thật. Giờ đây, chúng ta biết nó được tung ra từ những nguồn nào. Không chỉ vì tôi biết và tin vào phẩm chất của những nhà báo như Chiến hay như Hải, rất nhiều nhà báo vẫn tin rằng: công an chỉ có một mục tiêu là "chống tham nhũng"; những người làm án không hề có động cơ "đánh nhau"; những thông tin được "xì" ra không phải là bịa đặt. Khi làm sứ mệnh đưa tin, nhiều nhà báo đã nghĩ, nếu không công khai những thông tin mà các điều tra viên "cung cấp", "bọn tham nhũng" sẽ không bị trừng trị.
Trong giờ phút này, thật không phải để nói về lỗi những người vừa bị bắt. Nhưng, sự tỉnh táo để nói ra sự thật luôn là cần thiết ngay tại thời điểm có nhiều cảm xúc. Cũng như vụ New Century, các nhà báo trong vụ PMU 18 đã không sử dụng các nguồn tin độc lập để kiểm chứng những thông tin mà cơ quan điều tra cung cấp. Khi không có điều kiện kiểm chứng, các nhà báo cũng đã không dẫn rằng nguồn tin mà báo chí đang sử dụng này được tung ra từ những người đang làm án. Dư luận chắc chắn sẽ tỉnh táo nếu như biết được, những tin đó không phải do các báo "điều tra riêng" mà được đưa ra vì cơ quan điều tra muốn một ai đó bị đặt trong vòng tố tụng. Tất nhiên, các báo "khách quan" như vậy có thể bị cơ quan điều tra tẩy chay, không có được những tin sốt dẻo mà cơ quan điều tra dành cho báo khác.
Nhưng cho dù có những sai lầm đó, các nhà báo cũng không thể nào bị bắt. Quyền được thông tin của người dân là không thể nhân danh điều gì để ngăn cản. Các nhà báo không những không vụ lợi trong việc đưa tin mà còn đã truyền tải chúng với động cơ của những người nhiệt tình chống tham nhũng. Các báo có thể sẽ phải đính chính, bị kiện, phải bồi thường rất nặng cho những nạn nhân của các thông tin sai. Nhưng không thể bị bắt vì những điều mà họ không phạm phải. Không chỉ là vấn đề pháp lý, không dễ lý giải với dư luận vì sao những nhà báo đứng đầu trong một cuộc đấu tranh chống tham nhũng, không vì tham nhũng, lại đang phải ngồi tù.
Huy Đức
Tuesday May 13, 2008 - 05:48pm (ICT)
---------------------------------------------------
Vụ Án Tướng Quắc Và Hai Nhà Báo: Không Có Hành Vi Phạm Tội Xảy Ra
Công Lý và Sự Thật's Blog - May 13, 2008
Thông tin 2 nhà báo, Thượng tá Đinh Văn Huynh và Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc bị khởi tố không làm ai ngạc nhiên, khi mà thời gian gần đây "xác ướp trở lại" bệ vệ, đỏm dáng phô trương khắp nơi với hoa tươi rực rỡ sắc màu, thì người ta có thể hiểu rằng số phận Tướng Quắc và những người có liên quan vụ án đã "được" định đoạt rồi.
Điều gây ngạc nhiên là họ bị khởi tố về "Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" (Điều 281 BLHS) là nhóm tội tham nhũng, trong khi họ không tham nhũng một đồng xu nhỏ nào.
Không có hành vi phạm tội theo Điều 281 BLHS
Điều 281 quy định đặc điểm cấu thành tội là: "Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, của xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân…".
Như vậy, hành vi các bị can phải có đủ 3 yếu tố:
- Động cơ vụ lợi (hoặc động cơ cá nhân khác);
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái công vụ;
- Gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, của xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.
Theo Thiếu tướng Vũ Thanh Hoa - người phát ngôn Bộ Công an, "trong quá trình điều tra vụ án: "Bùi Quang Hưng và Bùi Tiến Dũng cùng đồng bọn phạm tội tổ chức đánh bạc và đánh bạc" và "cố ý làm trái các quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, đưa và nhận hối lộ; tham ô tài sản tại Ban quản lý dự án PMU 18", đã có nhiều báo đưa tin liên quan đến cán bộ tiêu cực, tham nhũng, chạy án, hối lộ... Trong đó, có bài: "Bùi Tiến Dũng khai đã đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng" (báo Thanh Niên). Ngay sau bài báo này, Bộ Công an đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ điều tra làm rõ. Kết quả điều tra cho rằng, có những thông tin đưa lên báo không đúng sự thực, trong đó có tin đang trong quá trình điều tra, có tin không có trong hồ sơ vụ án...".
Như vậy, theo Bộ Công an, rõ ràng tất cả 4 bị can đều được loại bỏ động cơ vụ lợi.
Theo báo Tuổi Trẻ, báo Thanh Niên, 2 nhà báo bị bắt đều là "nhiệt huyết, chín chắn, và có nhiều bài viết dũng cảm đấu tranh chống tiêu cực" nhằm mục đích "hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng, Chính phủ quyết liệt đấu tranh chống tham nhũng mà không quản vất vả, hiểm nguy để săn tin, kiểm chứng thông tin, đưa đến bạn đọc những thông tin chính xác và nóng nhất". Không thể nói mục đích nêu trên là "động cơ cá nhân khác" để làm căn cứ buộc tội hình sự.
Về động cơ của Tướng Quắc ư? Hãy nghe ông trả lời bị can Tôn Anh Dũng (Dũng Huế): "Tôi là lão Quắc già đây. Cuối năm nay tôi về hưu. Tôi làm việc này là vì đất nước chứ chẳng tranh giành quyền chức với ai cả. Tôi biết anh trước kia có mối quan hệ rất rộng với khá nhiều người có chức, có quyền. Anh nhận xét, đánh giá thế nào về những cán bộ anh từng quan hệ như Bùi Tiến Dũng, Nguyễn Việt Tiến... Theo anh, họ tốt hay xấu, họ có thật sự vì dân vì nước hay không? Điều này anh không cần trả lời với tôi". (Vietnamnet ngày 17/2/2007).
Căn cứ Điều 15 Luật Báo chí (sửa đổi, bổ sung), 2 nhà báo tiếp cận nhiều nguồn tin, trong đó có cơ quan điều tra, để đưa thông tin nhanh nhất, sớm nhất đến bạn đọc là thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình chớ không hề "lợi dụng chức vụ quyền hạn làm trái công vụ".
Điều 7 Luật Báo chí còn quy định thêm: "Đối với vụ án đang được điều tra hoặc chưa xét xử thì các cơ quan tiến hành tố tụng có quyền không cung cấp thông tin cho báo chí, nhưng báo chí có quyền thông tin theo các nguồn tài liệu của mình và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin". Vì vậy, việc có những bài báo "tin không có trong hồ sơ vụ án" mà theo tài liệu riêng của nhà báo là nằm trong phạm vi Luật Báo chí cho phép, không phải là hành vi sai trái như quy kết của người phát ngôn Bộ Công an.
Đối với ông Phạm Xuân Quắc, vào thời điểm ông cung cấp thông tin vụ án cho báo chí thì ông đang giữ chức vụ Trưởng Ban chuyên án, Cục trưởng Cục CSHS, là các chức vụ đứng đầu cao nhất tổ chức, đơn vị đó nên ông Quắc có quyền quyết định việc cung cấp tin hay trả lời phỏng vấn báo chí, không thể nói là ông "lợi dụng chức vụ quyền hạn". Điều 7 Luật Báo chí cũng quy định: "Trong phạm vi quyền hạn, nhiệm vụ của mình, các tổ chức có quyền và nghĩa vụ cung cấp thông tin cho báo chí, giúp cho báo chí thông tin chính xác, kịp thời và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin". Ngày 29/11/2007 Thủ tướng Chính phủ mới ban hành Chỉ Thị 27/2007/CT-TTg về "Thực hiện chế độ người phát ngôn" giao về một đầu mối được phân công chịu trách nhiệm phát ngôn cho cơ quan, tổ hcức đó, người khác không được quyền thay mặt cơ quan, tổ chức phát ngôn nếu không được phân công. Ông Quắc cung cấp thông tin cho báo chí vào tháng 4/2006, trước thời điểm Chỉ thị 27/2007/CT-TTg ban hành. Do đó, không thể quy kết ông Quắc cung cấp thông tin cho báo chí Nhà nước là "làm trái công vụ" được. Thông tin do ông Quắc cung cấp không hề sai sự thật vì sau đó, "Thiếu tướng Phạm Quý Ngọ, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT đã trực tiếp thông tin cho PV Thanh Niên biết: "Trong vụ án này, có việc 40 cán bộ nhận tiền của Bùi Tiến Dũng, bị vô hiệu hóa, bị mua". Băng ghi âm đoạn trích này đã được Báo Thanh Niên chuyển tới các cơ quan chức năng và người có trách nhiệm".
Thông tin về tham nhũng không phải là bí mật Nhà nước
Thiết nghĩ cần nhắc lại, Điều 1 Pháp lệnh Bảo vệ bí mật Nhà nước (số 30/2000/PL-UBTVQH10, ngày 28-12-2000) quy định: "Bí mật Nhà nước là những tin về vụ, việc, tài liệu, vật, địa điểm, thời gian, lời nói có nội dung quan trọng thuộc lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế, khoa học, công nghệ, các lĩnh vực khác mà Nhà nước không công bố hoặc chưa công bố và nếu bị tiết lộ thì gây nguy hại cho Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam".
Như vậy, ta có thể hiểu ngay cả những tài liệu chưa công bố, nếu tiết lộ mà gây nguy hại cho Nhà nước CHXHCN VN thì mới coi là bí mật Nhà nước, còn những tài liệu mặc dù chưa công bố, nhưng nếu tiết lộ mà không hề gây nguy hại nào cho Nhà nước thì không phải là bí mật Nhà nước.
Điều 3, Nghị định 33/2002/NĐ-CP ngày 28/3/2002 của Chính phủ "qui định chi tiết thi hành Pháp lệnh Bảo vệ bí mật Nhà nước" như sau:
"Căn cứ vào phạm vi bí mật Nhà nước quy định tại các Điều 5, 6, 7, Pháp lệnh bảo vệ bí mật Nhà nước, người chịu trách nhiệm lập danh mục bí mật nhà nước hoặc người được ủy quyền có nhiệm vụ:
1. Lập danh mục bí mật Nhà nước xác định độ "Tuyệt mật" và "Tối mật" trình Thủ tướng chính phủ sau khi Bộ Công an đã thẩm định;
2. Lập danh mục bí mật nhà nước thuộc độ Mật gửi Bộ trưởng Bộ Công an;
3. Vào quý I hàng năm, xem xét đề xuất việc sửa đổi, bổ sung, giải mật danh mục bí mật Nhà nước độ "Tuyệt mật", "Tối mật", "Mật" gửi cấp có thẩm quyền qui định tại khoản 1, khoản 2 của Điều này."
Khoản 2 Điều 7 Nghị định 33/2002/NĐ-CP quy định: "Khi soạn thảo văn bản có nội dung bí mật nhà nước, người soạn thảo văn bản phải đề xuất mức độ mật từng tài liệu, người duyệt ký văn bản chịu trách nhiệm quyết định đóng dấu độ mật và phạm vi lưu hành tài liệu…". Không ai được quyền tùy hứng theo cảm tính cá nhân muốn cho vụ việc nào là "bí mật" thì gán cho nó nhãn hiệu "bí mật", bất chấp quy định pháp luật được.
Căn cứ vào các quy định pháp luật nêu trên, không hiểu nội dung "Bùi Tiến Dũng khai đã đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng" có nằm trong danh mục tài liệu bí mật Nhà nước của Bộ Công an từ quý I năm 2006 theo đúng quy trình quy định tại Nghị định 33/2002/NĐ-CP hay không? Và thông tin này đã "gây nguy hại cho Nhà nước CHXHCN Việt Nam" như thế nào?
Cần lưu ý là đối tượng bị thiệt hại quy định trong tội này là Nhà nước, chớ không phải tổ chức, đoàn thể, cá nhân.
Không cần thông minh lắm cũng thấy chắc chắn nội dung "Bùi Tiến Dũng khai đã đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng" không hề nằm trong danh mục tài liệu bí mật Nhà nước của Bộ Công an từ quý I năm 2006. Nếu có thì một người như Tướng Quắc từng "đánh Đông dẹp Bắc" xóa sổ nhiều băng nhóm "xã hội đen" tràn đầy "kinh nghiệm chiến trường" không dại gì đem cái "bí mật bị cấm" ra đưa cho mấy anh nhà báo.
Nếu ai đó cho rằng "Bùi Tiến Dũng khai đã đưa tiền chạy án cho gần 40 nhân vật quan trọng" thuộc danh mục tài liệu bí mật Nhà nước của Bộ Công an từ quý I năm 2006 thì vụ này đáng đưa vào kỷ lục chuyện lạ "Chỉ có ở Việt Nam". Tham nhũng lại thuộc loại bí mật Nhà nước thì còn ai dám chống tham nhũng nữa, và lời kêu gọi chống tham nhũng từ các vị lãnh đạo cao cấp Đảng và Chính phủ Việt Nam hóa ra là trò đùa hay sao?
Hy vọng lịch sử đừng lặp lại
Loạt bài "CIMEXCOL - 20 năm oan án" (báo Pháp Luật Thành phố HCM) về cuộc đời làm cách mạng cay đắng, oan khiên cho đến chết của ông Lê Văn Bình - Cựu Chủ tịch UBND tỉnh Minh Hải còn nóng hổi. Hy vọng rằng lịch sử đừng lặp lại, nếu "Cây chân lý chỉ mọc trên nấm mồ" thì chân lý đối với các nạn nhân có còn ý nghĩa gì?
Tạ Phong Tần
---------------------------------------------------
Báo điện tử CHỨNG NHÂN LỊCH SỬ
CSVN đang điên cuồng chống phá cách mạng như thế nào ?
Chỉ trong 2 ngày (12, 13.05.2008), chính quyền Hà Nội đã gây chấn động dư luận bằng 4 quyết định khởi tố và 3 cuộc bắt người. Cả 4 người bị khởi tố đều là những nhân vật cấp cao và có tầm ảnh hưởng nhất định đối với người dân Việt Nam.
Hai người đầu tiên bị bắt giam là nhà báo Nguyễn Văn Hải, Phó đại diện của Báo Tuổi Trẻ tại Hà Nội, và phóng viên nội chính Nguyễn Việt Chiến của Báo Thanh Niên. Người thứ ba bị bắt giữ là Đinh Văn Huynh, thượng tá, nguyên là trưởng phòng 9, Cục CSĐT về trật tự xã hội (C14). Người cuối cùng chưa bị bắt giữ nhưng có khả năng bị bắt vào bất cứ lúc nào là Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc, nguyên Cục trưởng C14. Cả 4 người đều bị khởi tố với tội danh "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ". Riêng ông Phạm Xuân Quắc còn bị khởi tố thêm các tội danh "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân" và tội "Cố ý làm lộ bí mật Nhà nước".
Gần như tức thời, hai tờ báo Tuổi Trẻ và Thanh Niên đã có bài phân tích sự việc, đặt ra những nghi vấn quanh các quyết định khởi tố, bắt giam người của Cơ quan an ninh điều tra thuộc Bộ Công an Việt Nam.
Được biết, những người bị khởi tố, bắt giam vừa nêu là những người đã trực tiếp tham gia vào việc điều tra, phá án, viết bài về vụ án Bùi Tiến Dũng và đồng bọn tổ chức đánh bạc, đánh bạc, chạy án, tham nhũng, hối lộ, mua bán dâm... (Gọi tắt là vụ PMU18) với tổng số tiền vi phạm lên đến hàng chục ngàn tỷ đồng và hàng triệu Mỹ kim vào năm 2006. Trước sức ép của công luận và dư luận đối những những hành vi phạm pháp trắng trợn, không thể chối cãi của những kẻ luôn được dành đặc quyền ngồi trên luật pháp, Hà Nội đã buộc phải bắt giam Bùi Tiến Dũng và một số đàn em thân tín. Một nhân vật cấp cao cũng bị bắt trong vụ án này là Nguyễn Việt Tiến, Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải.
Thực chất, đằng sau vụ án này, những người hiểu chuyện đều cho rằng đó là cuộc thanh toán nội bộ giữa những người cầm quyền mà chủ yếu nhắm vào ông Đào Đình Bình, Bộ trưởng Bộ GTVT. Sau vụ án, ông Bình đã bị ép từ chức. Bùi Tiến Dũng và đồng bọn "được" tòa tuyên những mức án nhẹ đến mức không một người dân Việt Nam bình thường nào hiểu được. Nguyễn Việt Tiến, sau một thời gian bị tạm giữ cho có lệ đã được phóng thích, được khôi phục sinh hoạt đảng (cộng sản) và, theo nhiều nguồn tin, sắp tới sẽ được bổ nhiệm vào một vị trí lãnh đạo cấp cao.
Tuy là cuộc thanh toán nội bộ của lãnh đạo CSVN, dân chúng trong nước và quốc tế đã được biết sự thật bàng hoàng về số tiền tham nhũng, hối lộ và những trò ăn chơi trác táng của tập đoàn tội phạm đang nắm quyền điều khiển vận mệnh quốc gia.
Bởi dại dột tin theo lời đường mật của nhà cầm quyền - "cương quyết chống tham nhũng, chống tiêu cực", các nhà báo đã tham gia vào cuộc điều tra, phanh phui sự thực. Kết cục? Hàng loạt nhà báo bị gọi lên thẩm tra ngay sau khi vụ án vừa khép lại. Tướng Quắc, người trực tiếp tham gia phá án đã bị cho nghỉ việc, triệt tiêu tầm ảnh hưởng. Hai năm sau vụ án, Hà Nội đã ra tay trừng thị những người chiến sĩ cách mạng đã dám đứng lên chống lại cái xấu, cái gian ác trong nội bộ đảng cầm quyền.
Điều mỉa mai là cuộc thủ tiêu những người cách mạng được thực hiện ngay trong cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và phong trào thi đua lập thành tích chào mừng ngày sinh nhật của ông Hồ.
Sau các vị tướng tá và các nhà báo, sẽ còn những người cách mạng nào bị Hà Nội lên danh sách thủ tiêu để bảo vệ chiếc ghế và quyền lợi của mình?
Tuesday May 13, 2008 - 11:46pm (ICT)
Bắt Tướng Quắc và hai nhà báo: Loạn rồi!
Việt Hoàng
“… bắt một vị Tướng công an phụ trách về điều tra chống tham nhũng đã chứng tỏ rằng sự đấu đá trong nội bộ đảng cộng sản Việt Nam đã đến hồi quyết liệt …”
Mặc dù đã được dự đoán trước rằng việc cựu Thứ trưởng Bộ giao thông vận tải Nguyễn Việt Tiến “ra tù” có nghĩa là sẽ có nhiều kẻ phải vào tù, thế nhưng mọi người đã không khỏi bàng hoàng khi hay tin hai nhà báo có thâm niên và uy tín của báo Thanh Niên và Tuổi Trẻ là Nguyễn Việt Chiến, Nguyễn Văn Hải bị bắt giam. Sự bất ngờ và phẫn nộ chưa kịp lắng xuống thì tin Tướng Phạm Xuân Quắc, cựu Cục trưởng Cục điều tra về trật tự xã hội (đã về hưu) và Thượng tá Đinh Văn Huynh, trưởng phòng C14, thuộc cấp của tướng Quắc cũng bị bắt.
Vẫn biết rằng nhà cầm quyền Việt Nam luôn có thể làm mọi việc kể cả những việc kỳ quặc và bỉ ổi nhất nhưng quả thật tôi đã không thể tin được khi đọc những tin tức đầu tiên về việc Tướng Quắc bị khởi tố trên BBC. (BBC được tôi đặt làm trang chủ). Tôi đã mở các trang báo của Việt Nam như Vietnamnet, VnExpress, Tuoitre online, Thanhnien online… thì thấy tất cả các báo đều loan tin Tướng Quắc bị khởi tố. Đất dưới chân tôi như bị sụp đổ! Trời ơi! Chuyện gì đã xảy ra vậy? Một Thiếu tướng công an, cựu Cục trưởng Cục điều tra của Bộ Công an, người đã đặt bút ký quyết định khởi tố vụ án tham nhũng PMU-18 gây chấn động dư luận Việt Nam hai năm trước, đã bị bắt. Đúng là Việt Nam loạn thật rồi!
Khi vụ án PMU-18 bị phanh phui thì Tướng Quắc là người đã có những phát biểu rất thẳng thắn và nổi tiếng mà chỉ nghe một lần là không thể quên được, ví dụ ông Tướng Quắc nói rằng “ Vụ PMU-18 là trận đánh sau cùng và lớn nhất của đời tôi”, hay “Nếu không sắp về hưu thì tôi đã không dám làm vụ này”... Có lẽ chính bản thân Tướng Quắc cũng đã biết được một điều rằng mình đang “đùa với lửa”, đang “vuốt râu hùm”, và sự thật đã đúng như ông dự đoán. Giờ đây khi cọp đã ra tù thì ông bị cọp vồ là điều “sẽ phải đến”.
“Tội” của ông Tướng Quắc quả thật cũng rất lớn, ông đã dám chống tham nhũng, tức là ông đã dám chống lại Đảng, chống lại chính quyền (vì chỉ có người của Đảng mới có điều kiện để tham nhũng chứ người dân thường tham nhũng cái gì?). Theo như suy luận phổ biến của đảng “ta” thì chống lại đảng tức là chống lại nhân dân, chống lại tổ quốc (như đảng vẫn thường chụp mũ cho những người dân chủ), như vậy ông Tướng Quắc cũng là thành phần “phản động” thuộc các “thế lực thù địch” nên bắt ông là điều đương nhiên (!).
Hai nhà báo Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải cũng vậy, chống tham nhũng làm gì để giờ phải ngồi tù? Và thật là nhạo báng công lý khi hai nhà báo này bị khởi tố vì tội “Lợi dụng chức vụ và quyền hạn khi thi hành công vụ”. Đã có quá nhiều lời phân tích và bàn luận chung quanh tội danh này của hai nhà báo, và kết luận cuối cùng vẫn là “thiếu căn cứ” khi bắt giam hai nhà báo này, kể cả những người cộng sản bảo thủ nhất. Thứ nhất, làm báo không phải là “thi hành công vụ”, họ chỉ tác nghiệp theo lệnh của Tổng Biên Tập và lương tâm. Thứ hai, làm báo chỉ có một chức năng và quyền hạn là phản ánh trung thực xã hội, đưa ra vấn đề để dự luận phán xét chứ họ không có quyền quyết định là người này đúng hay sai, thứ ba và quan trọng nhất là “động cơ” của họ xuất phát từ sự bức xúc trước nạn tham nhũng đang hoành hành và họ muốn đấu tranh với quốc nạn này, những nhà báo bị bắt đã không vụ lợi và vì mục đích xấu hay riêng tư. Nếu có đưa tin sai thì họ đã đính chính và xin lỗi bạn đọc. Với nhà báo, uy tín bị sứt mẻ đã là hình phạt nặng nề đối với họ. Họ hoàn toàn không thể bị bắt giam như những kẻ tội phạm. Tất cả những người có lương tâm đều cực lực phản đối hành động trả thù hèn hạ này của chính quyền Việt Nam.
Câu hỏi mà nhiều người đặt ra là tại sao lại bắt hai nhà báo Nguyễn Việt Chiến và Nguyễn Văn Hải của Thanh Niên và Tuổi Trẻ? Câu trả lời cũng không khó! Khi vụ PMU-18 xảy ra đã có hàng ngàn bài báo viết về vụ này, và hầu như báo nào cũng có bài đưa tin, không lẽ bắt hết các nhà báo này tống giam? Chính quyền Việt Nam đành phải chọn một vài nhà báo có tên tuổi và uy tín của các tờ báo hàng đầu của Việt Nam để làm vật “tế thần”. Những tờ báo có “uy tín” hàng đầu của Việt Nam là Thanh Niên, Tuổi Trẻ, Vietnamnet, VnExpress, Tiền Phong…Chọn hai nhà báo của Thanh Niên và Tuổi Trẻ là vì vậy.
Nghề báo ở các nước tự do và dân chủ là nghề cao quí và được kính trọng, tống giam một nhà báo khó khăn hơn rất nhiều lần với việc tống giam một vị bộ trưởng, thế nhưng ở Việt Nam nhà báo chỉ là những viên chức bình thường như bao nhiêu người khác, chuyện bắt giam họ cũng là… “chuyện nhỏ” và cũng là chuyện “nội bộ” của đảng, trớ trêu hơn nữa là lệnh bắt giam các nhà báo lại xuất phát từ ông “siêu tổng biên tập” của làng báo Việt Nam, ông Trưởng Ban tư tưởng văn hóa trung ương (Trưởng Ban tuyên giáo) Tô Huy Rứa!
Theo dư luận thì ông Tướng Quắc và các nhà báo bị bắt là do đấu đá nội bộ bên trong hậu trường, thậm chí có tin là Tướng Quắc cũng “tham gia” vào các cuộc đấu đá giữa các phe nhóm khi còn tại chức bằng cách tung tin bất lợi về vụ PMU-18 cho giới báo chí. Chế độ toàn trị Việt Nam là một xã hội bưng bít sự thật nên chúng ta không thể biết được điều gì đang thật sự xảy ra trên chính quê hương mình! Nhưng dù bất cứ lý do gì thì việc những người tích cực nhất trong việc đấu tranh chống tham nhũng lại bị khởi tố và bắt giam cũng là điều không thể chấp nhận được.
Việc bắt một vị Tướng công an phụ trách về điều tra chống tham nhũng đã chứng tỏ rằng sự đấu đá trong nội bộ đảng cộng sản Việt Nam đã đến hồi quyết liệt. Thế lực tham nhũng chứng tỏ rất mạnh mới có thể khởi tố được Tướng Quắc và người đó không thể ai khác ngoài đương kim Tổng bí thư của Đảng cộng sản Việt Nam Nông Đức Mạnh. Chúng ta không thể quên rằng con gái và con rể của của Nông Đức Mạnh là nhân viên của ông Nguyễn Việt Tiến. Chúng ta cũng không thể quên được những lời hứa của ông Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng rằng sẽ xử lý kiên quyết những vụ tham nhũng điển hình, trong đó có vụ PMU-18! Ai? Ai là người có thể đứng trên cả Thủ tướng? Nếu đó không phải là Tổng bí thư Đảng?
Sau vụ bắt Tướng Quắc và các nhà báo này thì khẩu hiệu “Vì một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh” của đảng cộng sản nên đổi thành “Tham nhũng là muôn năm, kẻ nào chống lại tham nhũng tức là chống lại Đảng, chống lại nhà nước và nhân dân Việt Nam”.
Chỉ sau một hôm các báo loan tải việc bắt Tướng Quắc và các nhà báo, chính quyền Việt Nam đã ra lệnh cho tất cả các tờ báo phải im lặng và cho chìm xuồng vụ này. Chính quyền Việt Nam đã thật sự “tuyên chiến” với giới báo chí Việt Nam. Có lẽ đã đến lúc các nhà báo Việt Nam có lương tâm không thể im lặng được nữa!
----------------------------------------------------------
BÁO CHÍ VIệT NAM LÊN ÁN NHÀ NƯớC BắT GIAM NGƯờI Tố CÁO THAM NHŨNG
Roger Mitton – Phan Tường Vi chuyển ngữ
Cảm nhận sự chia rẽ nội bộ trong đảng được gia tăng qua sự chỉ trích của báo chí vốn được nhà nước kiểm soát
HÀ NỘI - Những tờ báo lớn ở Việt Nam đã chỉ trích chuyện bắt bớ hai nhà báo và hai sĩ quan an ninh nội an, là những người đã từng phơi bày một xì-căng-đan lớn lao của nhà nước trước đây.
Rằng những tờ báo đó, được kiểm soát và kiểm duyệt bởi chính đảng viên của Đảng Cộng sản đương cầm quyền ở Việt Nam, đã cho đi trong trang đầu những bài báo lên án chuyện bắt bớ này đã làm tăng cái cảm nhận là đang có sự chia rẽ trong hàng ngũ đảng.
Những bài báo phê phán được đăng hôm qua và hôm thứ Ba ngày 13 tháng Năm 2008 sau khi những phóng viên cộng tác với tờ báo bán chạy hàng đầu ở Việt Nam là tờ Thanh Niên (Young People) và tờ Tuổi Trẻ (Youth) bị bắt tại tư gia của họ hôm thứ Hai ngày 12 tháng Năm.
Ông Nguyễn Việt Chiến, 56 tuổi, và Ông Nguyễn Văn Hải, 33 tuổi, là hai nhà báo sáng giá và được nhiều người biết nhất ở Việt Nam.
Làm người ta sửng sốt hơn là sự bắt giam hôm thứ Ba cựu Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc, nguyên là Cục trưởng Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm về trật tự xã hội của Bộ Công an. Phụ tá của ông ta, Thượng tá Đinh Văn Huynh, bị tóm hôm thứ Hai.
Tất cả bốn người đã bị bắt giam vì tội “lợi dụng chức vụ và quyền hạn trong khi thi hành công vụ.”
Sự bắt giam một nhân vật được nhiều người biết đến và quyền năng như tướng Quắc là rất không bình thường và đã không thể xảy ra nếu không có sự chấp thuận của đại đa số trong Bộ Chính trị (của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam), là cơ quan nắm quyền lực cao nhất đảng.
Tất cả những người bị bắt trong mấy ngày qua là những người then chốt trong chuyện phơi bày một xì-căng-đang ở Bộ Giao thông hai năm về trước.
Trong vụ đó, những nhân viên của Cơ sở Quản trị Dự án của Bộ Giao thông (PMU 18) bị kết tội là đã lấy 759.000 đô-la của qũy dự án để cá độ những trận bóng đá của Anh và dùng 75.000 đô-la khác để đút lót viên chức nhà nước giữ im lặng về chuyện này.
Báo chí tiết lộ rằng đơn vị điều tra của Tướng Quắc đã tiết lộ thông tin về chuyện sai trái này cho những nhà báo như ông Chiến và ông Hải.
Như là kết qủa của những bài báo của họ, Bộ trưởng Giao thông Đào Đình Bình từ chức, Thứ trưởng Bộ ông Nguyễn Việt Tiến bị bắt giam, và người cầm đầu cở sở PMU 18 ông Bùi Tiến Dũng, bị án tù dài hạn cùng với nhiều tay đàn em của ông ta.
Sau những vụ bắt bớ hôm thứ Hai tuần này, có những lời bàn vô tán ra về chuyện chia rẽ ngày càng lớn trong giới lãnh đạo đảng.
Hôm tháng Mười năm ngoái, đã có những lời thì thầm to nhỏ về sự bất mãn khi ông Tiến, nguyên là Thứ trưởng Bộ Giao thông, được thả tự do chỉ sau 18 tháng tù.
Trong tháng Ba (năm 2008), những án dành cho ông ta được hủy bỏ, và tuần rồi, đảng tịch của ông ta được phục hồi.
Bây giờ chính phủ, vốn cho rằng mình rất nghiêm chỉnh trong chuyện chống tham nhũng, đã có những hành động chống lại những viên chức chính phủ và nhà báo – là những người đã khám phá và phơi bày vụ tham nhũng của PMU 18 trước đây.
Ông Phạm Quốc Anh, chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nói: “Với chuyện thả tù cựu Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải liên quan đến vụ PMU 18 và chuyện bắt bớ những nhà báo này, dân chúng đang cảm thấy có điều gì không ổn.”
Ông Bùi Thành, phó Tổng Biên tập báo Tuổi Trẻ, nói: “Có người nói đúng đây là trò đùa của công lý và rằng là những nhà báo của chúng ta đã là những con vật tế thần trong trường hợp này.”
Ông Trần Đình Triền, người cầm đầu ban luật của Hội Ngân hàng Việt Nam nói: “Trường hợp này có tiềm năng làm nản lòng những người điều tra và cũng như báo chí trong cuộc chống tham nhũng và những kẻ xấu xa của xã hội.”
Rất nhiều người hiện đang theo dõi để xem những thay đổi vừa mới xảy ra này liệu đang báo trước những sự thay đổi có ý nghĩa trong lần họp của lãnh đạo đảng (Ban Chấp hành Trung ương Đảng) vào tháng tới.
Những Ý Kiến Đóng Góp Từ Độc Giả
Kính ông Việt Hoàng,
Xin mạn phép trích dẫn mấy câu trong bài viết cuả ông để góp vaì ý kiến nhỏ:
Trích:
“…thì thấy tất cả các báo đều loan tin Tướng Quắc bị khởi tố. Đất dưới chân tôi như bị sụp đổ!”
Ông Việt Hoàng làm tôi ngạc nhiên, sinh ra, lớn lên và được đào tạo trong chế độ XHCN
mà đất dươí chân ông có thể sụp dổ bởi những chuyện như thế kia thì hoặc là ông viết chơi cho vui hoặc là ông có một bản chất hồn nhiên trẻ thơ và chưa hề đọc sách cuả ông Vũ Thư Hiên.
Này nhé, khoảng năm 1998 bộ trưởng bộ Công An bắt chánh văn phòng cùng 40 cán bộ của văn phòng Thủ Tướng Phan Văn Khải về tôị danh “làm gián điệp cho ngoại bang” với vật chứng gồm nửa triệu dollars tiền mặt và nhiều tài liệu mật. Ông Phan Văn Khải là thủ tướng, x ếp của bộ trưởng CA mà bó tay, đành nộp đơn xin từ chức thì bị Tổng Bí Thư Lê Khả Phiêu mắng vào mặt: “Anh là đảng viên, đảng bảo anh làm thủ tướng thì anh làm, đảng cho thôi thì thôi. Anh có quyền gì mà xin từ chức?”.
Chuyên đó chắc là “đáng sụp đất dưới chân” hơn chuyện 2 nhà báo và ông tướng CA về hưu này chứ! Trong chế độ CS thì có gì không thể xảy ra đựơc!
Trích tiếp:
“Chính quyền Việt Nam đã thật sự “tuyên chiến” với giới báo chí Việt Nam. Có lẽ đã đến lúc các nhà báo Việt Nam có lương tâm không thể im lặng được nữa!”
Đọc câu này tôi lại càng ngạc nhiên hơn nữa. 600 -700 tờ báo trong nứơc đều là của đảng CS VN thì tât cả CBNV cuả tất cả các báo đều là người cuả đảng; đảng cho làm thì làm, bảo thôi thì thôi, bảo ra tòa thì ra, bảo đi tù thì tù. Làm gì cần phải tuyên chiến? Trước đây một nữ phóng viên báo Tuổi Trẻ đả bị lôi ra tòa về tội “tiết lộ bí mật quốc gia” mà có báo nào dám ra bênh vực đâu.
Tôi đồng ý vói ông là các nhà báo Việt Nam có lương tâm không thể im lặng được nữa nhưng không phải “có lẽ đã đến lúc” mà phải từ lâu lắm rồi. Mà lại không phải về các đồng nghiệp của họ trong chuyện nôị bộ cung đình CS Hà Nội, mà phải là chuyện đảng CS đàn áp, hãm hại nhân dân Việt Nam vô tội trên cả nước.
Do vậy, đối với tôi, chuyện này chỉ là một chuyện nhỏ, vặt vãnh trong caí đống thối nát
của cái chế độ phi nhân đó mà thôi.
Kính
<< Home
